26 mei 2009

Pontianak (III)

Ik ging die ochtend weer ontbijten aan de oever van de Kapuas. Even verderop zat een echtpaar hun kind "dwangvoeding" te geven, het kind wilde niet, op

de gezichten van de ouders stond een angst alsof ze bang waren dat als hun oogappeltje nu niet at hij binnen het uur van de honger zou omkomen. Ze hadden de hele kit bij zich om het kind op de juiste manier te voeden, melkpoeder, daar schijnen Indonesische kindertjes heel snel slim van te worden aldus de TV reclame. Het kind bleef maar schreeuwen en mijn uitzicht op de Kapuas verzieken. Ik ging ontbijt halen, tot mijn verassing was er rijst met in deeg gebakken garnalen, met het staartje er nog aan. Heerlijk. De ouders met het vervelende kind waren inmiddels naar de ontbijtzaal terug gekeerd, misschien had het uitzicht op de Kapuas een honger bedervende uitwerking. Echter als ik de zorgelijke moeder zag vermoedde ik dat zij haar opvoedmethodes uit een tijdschrift had overgenomen, de vader liep er stuntelig achter aan, terug denkend aan het moment van de conceptie, zich afvragend of hij iets fout had gedaan, was hij soms een beetje te ruw geweest in zijn enthousiasme?

De garnalen smaakten mij zeer goed, zeker aan de kant van de grote rivier. Ik zat na te denken wat ik die ochtend zou gaan doen, om 12.30 u. zou ik naar het vliegveld rijden om met de Batavia-vlucht van 14.20 naar Yogyakarta terug te gaan. Daar Pontianak weinig historische locaties kent besloot ik naar de Sultansgraven in Batulayang te gaan, want waar ik ook kom, ik moet een portie geschiedenis tot mij nemen. Vlakbij het hotel was er een grote pont, die tussen de beide oevers van de Kapuas voer, deze zou ik nemen en aan de ander kant een ojeg zoeken. Een ritje met de pont kostte 1400 Rp, het was een heel mooi en vrij nieuw vaartuig. Ik kon op het bovenste dek komen en had daar een schitterend uitzicht over de Kapuas. Heerlijk dat eindeloze uitzicht over het water, dat oneindig leek door te gaan. Ik ben als iemand van het vlakke land een groot liefhebber van bergen, ik kan daar echter nooit afstanden schatten, vergis me altijd. Ik ben echter een nog groter liefhebber van open water, je kan alles zien wat er om je heen gebeurd. De mooiste punten zijn oude forten op strategische plaatsen van waar men de boel van over zee in de gaten kan houden.


Aan de overliggende oever is Siantan gevestigd, men komt aan op een drukke pasar. Ik zocht naar een ojeg, maar zag er geen, beca werden door mij geweigerd. Ik liep naar de hoofdweg, ook daar kon ik er geen vinden, of herkende ze niet, er staan zoveel motorfietsjes. Ik laat me meestal roepen, want dat geeft een gunstiger prijs dan vragen. Vanuit een afgetrapte angkot vroeg de chauffeur waar ik heen wilde "Batulayang"antwoordde ik. Hij boodt zijn angkot aan, Brapa? vroeg ik, 30.000 was het antwoord en zei ik Ok, want dat was het bedrag dat ik voor een ojeg in het hoofd had. De angkot was een verschrikkelijk rammelend oud kreng, de chauffeur een klagende Madurees, waar ik vreselijk om moest lachen, dat geklaag dan, ik ben dat inmiddels al gewend op Java. We gingen op weg, we zouden langs de Tugu Khatulistiwa komen en wilde ik daar even stoppen voor een plaatje.


De Tugu Khatulistiwa of Equator Monument is gebaseerd op een oorspronkelijk Nederlands ontwerp uit 1928 naar aanleiding van een Geografische expeditie die georganiseerd werd om astronomische plaatsbepalingen te maken in het kader van de Ned.-Amerikaanse karteringsovereenkomst.

Uit een briefwisseling m.b.t. deze expeditie over Pontianak:

“Pontianak, de hoofdstad van West-Borneo, is aan alle zijden omsloten door moerassen, waaruit je 's avonds de nevel ziet opstijgen, wat volgens mij nu niet bepaald de gezondheid bevordert. Toch schijnt het mensdom goed te gedijen, getuige de grote kinderschaar die je hier 's avonds voor de voeten loopt. Meestal Chinese kinderen, want 85% der inwoners zijn water-Chinezen. Ja, water-Chinezen is absoluut het juiste woord, want zowel 's ochtends als 's avonds zie je Chinezen van beiderlei kunne in de modderige slootjes plonzen. Water is er genoeg, want de stad wordt doorkruist door een menigte slootjes, het lijkt wel veel op Giethoorn. Alle huizen zijn hier op palen gebouwd en tussen al deze huizen door beweegt zich het verkeer. Door het grote verval van de Kapoeas Ketjil (Kleine Kapoeas) liggen 's middags de meeste slootjes droog, terwijl 's avonds de halve stad blank staat. Als er zeer hoge waterstand is, staat het lichtbruine vocht soms tot de trap naar de 1e verdieping.”
bron (erg interessant!)

In 1930 werd het monument verfraaid, in 1938 kwam er een ander monument, door de architect F. Silaban ontworpen. In 1990 werd het monument door een dupikaat vervangen, gebaseerd op de oude ontwerpen. Deze Friedrich Silaban is ook de ontwerper van de Nationale Istiqlal Moskee en het hoofdkantoor van Bank Indonesia.

Ik was daar zo uitgekeken, zo erg interesseerde het monument mij niet, hoewel de geschiedenis wel interessant is. We reden naar Batulayang. We moesten langs een smal weggetje, dat eigenlijk was afgezet want er zou een huwelijk gaan plaats vinden. We mochten er langs en we stopten bij de ingang van de begraafplaats. Er stonden twee kleine bussen, gevuld met mensen die naar de begraafplaats kwamen voor Ziarah , dat is een pelgrimstocht. Men gaat dan bidden aan de rand van een graf van een hooggeplaatst persoon om vergeving voor de zonden te verzoeken en kracht af te smeken. De garvcen zagen er schitterend uit, het aantal gebruikelijke bedelaars die je op dit soort plaatsen tegenkomt viel mee. Op de begraafplaats liggen de volgende vorsten begraven:

Sultan I Syarif Abdurrahman Alkadrie (1771-1808),
Sultan II Syarif Kasim Alkadrie (1808-1819),
Sultan III Syarif Osman Alkadrie (1819-1855),
Sultan IV Syarif Hamid Alkadrie (1855-1872),
Sultan V Syarif Yusuf Alkadrie (1872-1895),
Sultan VI Syarif Muhammad Alkadrie (1895-1944),
Sultan VII Syarif Thaha Alkadrie (1944-1945),
Sultan VIII Syarif Hamid Alkadrie (1945-1950).

Er is mooie Arabische kalligrafie te zien en ook de graven zijn vrij bijzonder als ik ze vergelijk met de andere koninklijke moslimgraven die ik in Indonesië gezien heb. Ze maken een rijke indruk, meestal zijn deze graven heel eenvoudig, hoogstens is de steensoort bijzonder als het om een hoog geplaatst iemand gaat. Op enige afstand van de begraafplaats staat er een klein afdak met daaronder een geel geverfd versierd kanon. Waarschijnlijk het kanon dat Syarif Abdurrahman Alkadrie heeft gebruikt om de plaats waar Pontianak zou worden gebruikt te bepalen.



Terwijl ik bezig was de graven de fotograferen kwam de huwelijksprocessie langs. De kans om die te fotograferen heb ik laten lopen, zo kan je wel van hot naar haar blijven rennen. Ik liet me terug rijden, betaalde de chauffeur met 50.000 Rp hij gaf me breed lachend 10.000 Rp terug. Ik had geen zin om me druk te maken om deze overbekende en versleten truc. Ik liet me weer overzetten met de pont en liep naar de haven. daar heerste niet de bedrijvigheid die ik gisteren aantrof, het was zondag, er wonen veel Christenen in Pontianak die de zondagsrust in ere houden. Om 1100 uur ging ik terug naar mijn hotel, ik wilde in alle rust straks naar de airport gaan, maar eerst nog genieten van een van hun grote ijskoude Heineken.

Tot besluit nog drie foto’s van de Kapuas rivier.




Vervolg >>