19 juni 2009

Bastiong

Is een haven voor passagiersschepen in Ternate, het is daar dag en nacht druk. Geen drukte met files, een gezellige drukte met af en toe opstoppingen.

Vlakbij Bastiong legt ook een markt (pasar). De naam Bastiong doet sterk denken aan ‘bastion’ en misschien heeft er ooit een fort of ander verdedigingswerk gestaan*). De haven ligt op het punt waarop de zeestraat tussen Ternate en Tidore op zijn smalst is, en daarom het vertrekpunt van ferry’s en speedbootjes naar het laatstgenoemde eiland.



Fort Oranje, eigenlijk Kasteel Oranje

Toen ik verleden jaar hier, meteen na aankomst op Ternate, aankwam zag ik dat men het hoofdgebouw van dit fort aan het restaureren was. Het zou voor toerisme geschikt gemaakt gaan worden, in het gebouw zou een museum komen. Na 1,5 jaar was ik weer terug en zag dat het gebouw weer werd bewoond door gezinnen, een functie die het al tientallen jaren heeft gehad. De grafsteen die in het gebouw ligt en die ik verleden jaar niet kon zien omdat ze daar net met cement bezig waren is nog steeds niet te zien, want hij ligt ondereen bed verscholen en kreeg ik geen toegang tot een echtelijke slaapkamer.



Links:


Pharmaca si cupis aeger : erunt
medicamina núlle
Hic ??? nec medicus quivater
AosaOe DEO
Ast aderún medicus subiio?ei
Medicamma Magnum
Si primo pura mente precare
DEUM
….

Rechts:


Si pelis ..ger opem, medicus
Medicina domusqŭe
Praesio funi miferis nec famen
Est…………… medicus
Benedicia potentis
Implora da prius gracia
fol Dei
…m…te I.B.


Ik heb de tekst een beetje ontcijfert, maar ben er nog niet helemaal uit. Het lijkt Latijn, maar ik ben niet klassiek geschoold. Ik zal later nog eens verder kijken. Als er mensen zijn die willen helpen ontcijferen, ik heb foto’s van 8 mp

_________________________________________

Op zo een verzoek reageert onze technische man Patrick altijd, hij is gek op het ontcijferen vanb historische puzzeltjes.

Op de eerste steen staat volgens mij het volgende:

Citaat:
Pharmaca si cupis Aeger, erunt medicamina nulla
Hic tibi nec medicus, quivalet absque DEO
Ast aderunt medicus subito et medicamina
Magnum Si
prima pura mente precare Deum.
HM

Indien je geneesmiddelen verlangt, zieke, zullen er geen zijn.
Eis is voor u geen geneesheer, die competent is buiten God
Maar een onverwachte geneesheer en medicamenten zullen er zijn,
In grote getale(?), indien,
eerst met een zuivere geest tot God gebeden wordt.
HM (?)


Op de tweede steen staat volgens mij:

Citaat:
Si petis Aeger opem, medicus
Medicina,domusque
Praesto sunt miseris, nec tamen
Inde salus
Est sua laus mediis, ut sint
Benedicta, potentis
Imploranda prius gratia
Sola Dei.
Imitante V.R.

Indien gij hulp zoekt, Zieke, staan de dokter,
de geneesmiddelen en het huis
de ongelukkigen bij
Maar daarin schuilt de gezondheid echter niet.
Gepaste lof aan de bemiddelaars
maar, opdat het tot zegen zou worden,
moet men eerder de unieke genade
van God aanroepen.
Imitante V.R. (?)

* de vraagtekens zijn ook bij mij vraagtekens
__________________________________________

Leuk om te weten wat er op de stenen geschreven staat. De volgende vraag zou kunnen zijn, waarom zijn die daar aangebracht? Dat blijft gissen, misschien was er achter een van de groene deuren een hospitaaltje gevestigd. Zoals reeds gesteld, 'Oranje' is een heel groot fort, dat daarom kasteel werd genoemd.

In ieder geval dank aan Patrick dat hij de teksten heeft kunnen ontcijferen. Veel mensen aldaar vroegen naar de betekenis van deze teksten.

Hi Lon,

Ik las ergens over het bestaan van een garnizoenshospitaal in Ternate, van in de 17de eeuw. Dat zou echter buiten de muren van Fort Oranje gelegen hebben. Misschien zijn de stenen bij afbraak (het hospitaal zou nog bestaan hebben einde negentiende eeuw) in de fortmuur gemetseld om ze niet verloren te laten gaan ???

Giswerk...

Hi Pat,

Dit klinkt erg aannemelijk in mijn oren, ik moet er mn oude dia's nog eens op naslaan, maar weet eigenlijk bijna zeker dat in die stenen met tekst er in '96 nog niet waren. Hou me ten goede, ik moet mn dia's eerst nog eens gaan bekijken.

Over die grafsteen in het gebouw kan ik nog wel iets vertellen. Toentertijd stond dat gebouw zo goed als leeg en heb ik die grafsteen kunnen zien.
Ik weet nog dat het om een dubbel graf ging, van een jonge vrouw en een baby. Beide waarschijnlijk overleden tijdens of kort na de bevalling. Helaas had ik toen de flitser niet bij me dus geen foto.

Het gebouw links, als je onder de poort naar binnen ging was in die tijd in gebruik als pos polisi.

Lon, die foto waar je van binnen uit door de poort naar buiten kan kijken, lijkt het alsof er meteen aan de overkant van de straat gebouwen staan. Misschien is het een tele-effect, of er is flink bijgebouwd de laatste jaren. Toen ik er was had je een grote open lapangan dat als pasar dienst deed, en het was een hangplek voor de becak's.

Gr, Pin

Hi Pin,

Voor het fort Oranye moet iets als een plein zijn geweest, maar dat is helemaal afgeschot met golfplaat, dat was in 2006 ook zo. Er is ook het een en ander afgebrand, waarschijnlijk tijdens de burgeroorlog. Ik heb toevallig een paar foto’s van dat ‘plein’ gemaakt. Ik kwam wel met mijn schoenen in de vette en zeer rode modder vast te zitten. Het had weer eens geregend. Midden op het plein heeft een gedenksteen gestaan (17-08-1945) vlak t/o de poort van Oranye. Van het fort zie je net nog een bastion met een kanon erop. Links staat een immense boom dood te gaan, zal wel langzaam vermoord worden. Men houdt in Indonesië niet zo van bomen.


Er is op de door jou genoemde foto ook enigszins sprake van een tele-effect, maar de schutting van golfplaat is duidelijk te zien.

Gruces

*)De haven van Ternate heet “Bastiong” bij het horen van die naam denk ik meteen “Fort!!” Ik heb daar diverse malen geinformeerd maar nooit antwoord gehad. Het blijkt dat er daar inderdaad een fort heeft gestaan, een Spaans nog wel ,met de naam “Talangame, dat is een lokale naam, de Spaanse naam weet ik niet.