29 oktober 2009

Pemandian Langenharjo, Grogol, Sukoharjo

Een pemandian is een plek waar men in warm bronwater kan baden. Er zijn in Indonesië zeer vele plekken waar warm water uit de grond of uit een berg stroomt. Dit water is vermengd met allerlei mineralen die goed voor een mens en zijn kwalen schijnen te zijn.

Bij Langenharjo in de desa Grogol is er zo een plek waar warm water uit de grond borrelt. Gelegen ongeveer 4 kilometer ten zuiden van de kasunanan van Surakarta. Bij de bronnen is een ‘pesanggrahan’ gebouwd. Een ‘pesanggrahan’ betekent zoiets als een gebouw waar men kan uitrusten of logeren en meestal eigendom van de overheid, geen hotel of zo dus. De pesanggrahan te Langenharjo is eigendom van de Kesunanan en enige jaren geleden gerenoveerd.

Een oud schilderij van de Pemandian te Langenharjo eigendom van de Kasunanan te Solo aan de noordoever van de Bengawan Solo.

Hier de situatie vandaag de dag.

De kemandian is gevestigd bij de betonnen oever rechts. Heel wat minder romanties dan op het schilderij. Zeg maar gerust 'bosen sekali'. De rivier, de Bengawan Solo, is inmiddels gekanaliseerd.

De pesanggrahan een mooie verzameling Javaanse daken.

De pendopo

De plek is bedoeld om tot rust te komen en te mediteren. In deze ruimte valt meteen het beeld van Kyai Rajamala op. Traditioneel bij de vorsten van Mataram sierde dit beeld de boeg van de koninklijke prauw.

Dit beeld is een kopie, het origineel dateert uit de periode van PB IX en is vervaardigd door Ki Ageng Seto. Het origineel bevind zich in het museum van de kraton. Hieronder een fotootje:
langenharjo

De Pesanggrahan Langenharjo is door Susuhunan Paku Buwono (PB) IX in 1870 gebouwd. Maar het meest gebruikt door PB X. Deze kwam aan het bewind op Kamis Wage, 30 Maart 1893 en duurde tot zijn overlijden begin 1939. Op de muren van de pemandian staat geschreven PB X 15-7-1931 als teken dat hij het geheel op die datum heeft voltooid, zoals dit soort tekens met PB X door heel Solo zijn te vinden. Ik weet wel dat de laatste info typisch Javaans is, maaf ya.

Hier de enigszins duistere ruimte achter de entree, te zien is het schilderij, waarvan hierboven een uitsnede is te ‘bewonderen’

Als PB X zin had om te mediteren stapte hij in zijn Daimler die hij in 1907 had gekocht en tufte naar Langenharjo. Hij had daar een speciale ruimte die uitkeek op de pemandian. Ik denk wel dat er tijdens zijn meditaties heel wat ontklede en badende dames langs zijn netvlies trokken, dat was een hobby van alle Javaanse vorsten, Soekarno incluis die zo een peepshow in Bali heeft laten bouwen. Het gebouw kent nog een speciale vleugel die alleen voor de vorst is bestemt met de volgende afdelingen: keputren, kesatrian, gudang senjata, en ruang tamu.

In tegenstelling tot de pasanggrahan is de pemandian niet gerenoveerd, die is voor het grootste gedeelte nog in originele staat. Om een bad te nemen kost 1500 Rp. Helaas is het water niet warm meer want het stelsel van ijzeren pijpen dat in de grond zit is verroest.

Het overbekende beeld van verwaarlozing, dit zwembad is wel van recentere datum dan de rest van de pemandian.

___________________________

Toen ik in de desa Langenharjo rondliep viel mijn oog op een schitterende oude moskee in originele staat. Zoiets zie je niet vaak. Aan de stijl van het gebouw te zien uit dezelfde periode (±1870) als de pesanggrahan en pemandian. Alleen het torentje en de luidsprekers leken er onlangs op geplaatst op de foto niet goed te zien, maar is een apart dak achter het dak van het hoofdgebouw.