21 november 2009

Pinjam, kredit, rentenir...

Pinjam betekent lenen, een veel gehoord woord in Indonesië, ze hebben het daar vaak over geld dat ze niet hebben, maar dromen dat ze met geleend geld van alles kunnen doen om het leven aangenamer te maken.

Er wordt veel op afbetaling gekocht, er lopen mensen huis aan huis om goederen op krediet aan te bieden, de tukang kredit. Allemaal kleine Wehkampjes en Neckermannetjes. Er wordt in Indonesië veel gecolporteerd, pannen, kleding, allerlei zaken die de menen hard nodig schijnen te hebben, maar vaak ook de grootste onzin. De kans is niet gering dat de colporteurs eenmaal binnen de situatie in huis rustig opnemen om op een ander moment nog eens terug te komen als de bewoners niet thuis zijn en het een en ander aan waardevolle spulletjes uit huis weg te halen.

Er zijn in Indonesië de laatste jaren ontzettend veel motorfietsjes op de reutel verkocht, na een aanbetaling krijg je zo een ding mee naar huis, vaak met gratis helm, jekkie, een paar onderhoudsbeurten, plus nog een TV of koelkast cadeau. Zo een motorfietsie kan in een jaar of drie afbetaald worden. Aan het einde van de maand zie je erg veel bestelauto’s rondrijden met daarop gebruikte motorfietsen, die zijn weggehaald bij gebruikers die de termijnen niet meer konden opbrengen. Deze gaan weer naar andere argelozen na een beetje te zijn opgekalefaterd. De wanbetalers krijgt incasseerders op zijn dak wordt onder druk gezet om te betalen.

Er zijn nog een ander soort kredietverstrekkers, die ziet men vaak op markten, vrouwen met dikke boeken die de betalingen ophalen. Als men vandaag niet betaald dan kan het morgen wel, maar dan wel “dobel” (dubbel). Heel menselijk allemaal. Deze kredietverstrekkers tegen woekerrente heten in Indonesië “rentenir, lintah darat of bank pelecit”. Veel kleine ondernemertjes zijn zeer afhankelijk van dit soort woekeraars, want al het geld dat ze binnenkrijgen hebben ze nodig om hun gezin te onderhouden, als ze een of meerdere slechte dagen hebben dan moeten ze bijna wel naar deze wurgers toe, want de overheid doet nauwelijks iets op het gebeid van verstrekken van microkredieten. De kredieten variëren van 100.000 Rp. tot tientallen miljoenen rupiah, de rente bedraagt gemiddeld 30 – 40 % per maand. Een voorbeeld van een lening: Bambang komt geld tekort om handel te kopen, het regent al een paar dagen, het is stil op de markt, de groenten die hij heeft ingekocht ging rotten en kon hij deze weg gooien. Hij besluit daarom om 300.000 Rp bij een rentenir te lenen. Hij krijgt de lening die hij terug kan betalen in 24 termijnen elke week 22.500 Rupiah. Als we dit narekenen dan heeft Bambang aan het einde 540.000 Rp betaald. Dit is een heel normaal verschijnsel in Indonesië. Men ziet de 300.000 Rp en denkt elke week 22.500 Rp terugbetalen, dat is goedkoop. Wat is uitgerekend is in het gunstige geval dan Bambang zijn lening zonder mankeren terug betaald. Als Bambang 1 week niet kan betalen moet hij de volgende week de termijn dubbel betalen, dus 45.000 Rp plus de volgende termijn ad 22.500 Rp. in het totaal 67.500 Rp, dan wordt het zwaar, om maar niet te spreken van een verdere achterstand. Het kan gebeuren dat Bambang bij een weekje niet betalen voor jaren aan de lening vastzit. Daar komt nog bij dat leningen heel soepel worden verstrekt, vaak alleen maar in ruil voor de KTP, het identiteitsbewijs van de lener. Door te lenen kunnen mensen hun hele bezit kwijtraken, want zo makkelijk als de lening verstrekt wordt zo moeilijk gaat het als er niet wordt betaald. Er zijn kredietverstrekkers die honderden mensen in dienst hebben die niets anders doen dan incasseren en noteren. De baas zelf komt in het geweer als er bezittingen worden afgenomen, vaak met veel intimidatie en speculerend op de onwetendheid van de lener. Het gebeurd ook regelmatig dat men iets koopt met geleend geld van de tukang kredit, dat er goederen worden teruggehaald, zoals het eerder genoemde voorbeeld van de motorfietsen, de lening moet echter terugbetaald worden, al heeft men de motorfiets terug moeten geven. Men moet maar eens over een pasar in Indonesië lopen, dan komt men vast wel een dame of heer tegen met een dik boek, die bij alle handelaren blijven staan, daar geld in ontvangst nemen of iets in dat boek noteren.


Hoe heeft dit vrouwtje de groenten ingekocht, met eigen geld, met krediet of misschien werkt ze wel voor iemand die de groenten voor haar heeft betaald, of in commissie gegeven