07 maart 2010

Tabung Gas (Elpiji)

elpiji
De vorige keer dat ik naar Indonesia ging had ik Londoh al beloofd een stukje te schrijven. Dit is er toen niet van gekomen. Nu ben ik weer geweest en heb twee maanden een beetje thuis gezeten.

Geen interessante dingen gedaan om over te schrijven maar wil toch een poging doen iets informatiefs op het beeldscherm te zetten, daarom besloot ik om maar een alledaags huis-, tuin- en keukenprobleem als onderwerp te kiezen, namelijk ontploffende gasflessen. Ik had ooit al eens eerder in een verhaaltje van Londoh over een kookcursus gezegd dat er bij ons vaak geklaagd wordt over een gaslucht. Dit keer was het weer zo ver en heb ik de boel onderzocht, het resultaat daarvan leek mij interessant genoeg voor vermelding op dit blog.

In Indonesia komt gas niet uit de muur maar zit het in flessen. Er worden doorgaans twee soorten flessen in of om het huis gebruikt. Dit
elpiji
zijn de gele 3kg en blauwe 12kg flessen en zijn gevuld met LPG. Er is nogal wat ophef over die gasflessen want ze ontploffen nog wel eens. Zelf ben ik er niet zo zeker van dat het aan de gasflessen zelf ligt. Ik denk eerder dat het aan het gebruik en hergebruik ligt. De kleine 3kg cilinders zijn gemaakt van bijna 3mm dik staal en dit kan aardig wat hebben. Ik moet wel zeggen dat ik soms cilinders in dubieuze toestand tegen kom. Slechte cilinders zouden eruit gefilterd moeten worden door Pertamina maar ik denk dat er weinig controle en testen uitgevoerd worden.

Met verkeerd gebuik van flessen doel ik op het gebruik van de reduceerventielen. Deze zijn bij de buurtsuper in alle kleuren te vinden voor een klein bedrag maar dienen niet gebruikt te worden in combinatie met de ventielen van deze gascilinders om verschillende redenen die ik hieronder zal beschrijven.

In het reduceerventiel zit een pen die het ventiel op de gasfles opent. Deze pen is vaak lam en werkt niet afdoende. Waarschijnlijk komt dit vanwege het gebruik van kunstoffen in dit mechaniekje. Als het reduceerventiel in geopende stand staat dan mag je dit pennetje niet kunnen indrukken. Bij ons thuis kon dit mooi wel. Wat er dan gebeurt, is dat dat het ventiel op de gasfles niet optimaal geopend wordt. Als de fles dan bijna leeg is, is er niet genoeg druk meer aanwezig in de fles om het gas door het ventiel te voeren. Gevolg is dat de fles waarin zich nog gas bevindt wordt omgewisseld wordt en men zodoende geld verspild. Of dit gevaar voor ontploffing met zich meebrengt weet ik niet.

Het volgende probleem is wel erg gevaarlijk. De terugslagklep in het reduceerventiel werkte niet of was helemaal niet aanwezig. Het mag namelijk niet mogelijk zijn om vanaf de uitgang van het reduceerventiel door het apparaat te kunen blazen. Je kan wel voorstellen wat voor gevolgen dit kan hebben. Nu is het zo dat er slangen verkrijgbaar zijn met een ingebouwde terugslagklep maar niemand koopt die natuurlijk want ze zijn voor een prijs van ongeveer IDR 100.000,- te duur.

Het grootste probleem met deze dingen is dat ze niet goed afsluiten. En helemaal niet in als het rubbertje in het ventiel niet goed is. Vaak wordt een poging gedaan dit lekken tegen te gaan door een elastiekje om de hals van het ventiel te wikkelen. Een andere oplossing is het monteren van een soort van klem die het reduceerventiel stevig op de gascilinder drukt. Voor Indonesische standaarden zijn dit bonafide oplossingen maar de aard van het probleem is niet aangepakt.De vergrendeling van het reduceerventiel om het ventiel van de gascilinder is namelijk niet deugdelijk. Een kunstof dingetje zorgt voor de vergrendeling. Dit is uitermate slap en flink onderhevig aan slijtage.

elpiji
Gasfles met elastiekje

elpiji
Klem voor het verkeerde reduceerventiel

elpiji
Nog zo een klem voor het andere formaat fles.

Vorig jaar kocht ik in Nederland een gasfles waar ik een speciaal reduceerventiel voor nodig had. Ik merkte toen op dat het ventiel op de cilinder hetzelfde was als die in Indonesia maar mijn reduceerventiel leek helemaal niet op die in Indonesia gebruikt worden. De aansluiting is compleet anders. En wat blijkt? Bij Pertamina zijn reduceerventielen verkrijgbaar voor hun gasflessen. Deze reduceerventielen kosten wel een dikke IDR 300.000,- maar voldoen wel aan alle eisen en lossen de problemen op die ik hierboven beschreven heb. Het reduceerventiel zit zo deugdelijk op de cilinder dat deze volle cilinder aan het reduceerventiel opgetild kan worden!
Het is namelijk als volgt. Op de bovenkant van de gasflessen van tegenwoordig zit om het ventiel met rode verf een cirkel gespoten. Dit is niet om de fles wat op te leuken. Het is een merkteken dat aangeeft wat voor type ventiel het is. En het juiste type reduceerventiel draagt ook een rood merk aan de onderkant.

Ik hoop dat lezers en leden van dit blog die in Indonesia wonen eens kritisch naar hun gasinstallatie kijken, met nadruk op het reduceerventiel en er een paar bovengenoemde testen op uit zullen voeren. Of liever schaffen ze meteen een origineel reduceerventiel aan.


Hier kan je het geluid afzetten



elpiji
Muzikale gasfles









Reacties

"Bij Pertamina zijn reduceerventielen verkrijgbaar voor hun gasflessen. Deze reduceerventielen kosten wel een dikke IDR 300.000,- "

Ik woon pas 8 jaar in Indonesie en het is voor het eerst dat ik hier van hoor! Ik heb al diverse keren gaslekkage gehad. Meestal is dit verholpen als je dat rubbertje vervangt maar het blijft een gevaarlijke situatie. De lekkage krijg je meestal als de fles bijna leeg is. Ik snap niet dat hier van overheidswege voor gewaarschuwd wordt. Die speelgoed ventielen zijn inderdaad bij elke super tekoop. Gevaarlijk!!!
Ik ga direkt opzoek naar een origineel pertamax ventiel, als die al te vinden zijn.
Bedankt voor de informatie.
09 maart 2010 01:36:52
@Lon, bedankt voor de plaatsing van dit stukje

@Yanto, ik ben blij dat je het nuttige informatie vindt. Helaas heb ik geen foto van het juiste reduceerventiel. Mocht je het juiste ventiel vinden, vraag dan even een demonstratie over het toepassen van dit ventiel.
Het is overigens erg eenvoudig, een kwestie van flink drukken en hij klikt vast en dan het kraantje omzetten. Bij loshalen het kraantje terug zetten in de gesloten stand, het kraantje zelf naar binnen drukken om de sluiting te ontgrendelen en je pakt hem er zo af.
Helaas zullen je indonesische familieleden, ondanks tig keer voordoen, het hoogstwaarschijnlijk niet voor elkaar krijgen deze handeling uit te voeren.

De tukang gas die je cilinder komt omruilen zal bijna zeker het ventiel gewoon op de cilinder leggen en dan snel aftaaien. Wat zal resulteren in familieleden die klagen over dihipnotis en dat dure ding dat helemaal niet werkt.
Het kan zelfs zo zijn dat je 'sochtends uit je nest rolt en er staat opeens een nieuw gasstel omdat die ouwe het niet meer deed terwijl er net een nieuwe gasfles gezet was. Verbijsterd neemt men dan waar dat het nieuwe gasstel ook geen teken van leven geeft.

De oplossing is even het reduceerventiel vastdrukken en die ouwe kompor toch maar wegpleuren want het was eigenlijk best een @#$ding.
09 maart 2010 11:16:54
Hi h0mpy,

Ik vond het een interessant verhaal met een niet alledaags onderwerp, je zult er maar mee te maken hebben en dat heb ik 18 jaar lang, heb altijd gas gebruikt in de keuken met een komfor minyak voor als het gas habis was. Ik ben altijd een beetje pages geweest voor die fleseen en zeker die ventielen. Toen ik met gas begon waren die ventielen nog van een goede kwaliteit, maar in de loop der jaren toen gas steeds populairder werd ging de kwaliteit snel omlaag en stond die fles vaak te sissen. Niet mijn schuld, maar ik heb in de loop der jaren diverse pembantu versleten die altijd aan het prutsen waren en zelfs mijn uit Nederland meegenomen Duitse, zo een rooie, de echte, waterpomptang wisten te vinden waar ze kunstjes mee uithaalden. In de eerste jaren had je Deense regulators, die waren OK, maar in handen van een Indonesier gaat alles naar de klote. De regulators werden steeds goedkoper en slechter.

Ik hield ook om de zoveel tijd slang- en klemmencontrole, want je weet maar nooit met die Indonesiers in de keuken. Ik heb wel eens een slang weggegooid, die prompt door een schilder die net bezig was werd meegenomen, ik trok hem weer uit zijn handen en zii dat dat niet mocht, want die slang was onveilig, ik heb die schilder nooit meer terug gezien.

Er gaan van deur tot deur speciale teams van Pertamina langs om de consument op de gevaren van de slechte reduceerventielen te wijzen en hun eigen product te promoten. Daarbij demonstreren ze de gevaren van de slechte ventielen, onder andere door de gasslang van het comfoor af te trekken en daar een vlammetje bij te houden, dat wil wel branden, echter als je het ventiel dicht draait dan gaat de valm ook uit. Deze teams zijn eigenlijk verklede dieven, ze komen met een man of 5, terwijl twee leden de ventielen demonstreren nemen anderen de situatie in het huis op om eventueel terug te komen als de bewoners weg zijn. Pertamina wordt er doodziek van.

Er had eigenlijk best een paar alinea’s gewijd kunnen worden aan de belabberde kwaliteit van de gascomfoors. De branders zie je tijdens het gebruik weg roesten. Het roestvrij staal van deze comfoors heeft meer weg van verchroomd blik. Dan moeten nog even de ontelbare flessen gas worden genoemd die zonder rubber ring in de aansluiting worden geleverd......
10 maart 2010 00:29:17
Ik had een paar jaar geleden voor een vriendin een afzuigkap gekocht, een vlag op een strontschuit! Dat ding, 20kg, hadden ze met 3 schroefjes in de stuklaag vastgezet. Afvoer door het plafond hadden ze gemakshalve maar niet gemonteerd want susah...Er zaten toch filters in...
Een paar weken geleden besloot ik dat zelf maar af te werken. Toen ik mijn hand erop legde donderde het ding met luid kabaal naar beneden en verwerkte het onderliggende kompor tot schroot. Binnen no time stonde er buren in de "keuken" waarvan 1 zei:"masih bisa dipakai Om....
Dat keukentje staat midden in die pondok met alleen binnenmuren. Totaal geen ventilatie. Je zal maar een vissie aan het bakken zijn als dat gebeurd!
Dan zijn er ook nog hongerige ratten die etensresten van de gasslang vreten. Die beesten kijken niet zo nauw en knabbelen ook die slang verrot. Er zijn natuurlijk legio gevaarlijke situaties in de woningen hier. Om over de elektische installaties nog maar te zwijgen....
11 maart 2010 06:36:37
Bedankt voor de informatie op Uw webblog over het gasgebruik in Indonesie. Wij hebben gelukkig de nodige maatregelen getroffen en een goed nieuw reduceerventiel van 12Kg en een dugelijke slang. Het is voor het eerst dat ik lees over de speciale beugel, zeer interresant want de sluiting op de gasfles laat vaak te wensen over. Ik verblijf in Sukabumi en ik schrik van de vele ongelukken die nu bijna dagelijks plaatsvinden. Dit natuurlijk omdat er veel namaak slangen en ventielen in omloop zijn en het juiste gebruik niet bekend is bij de meeste mensen.
14 juli 2010 17:43:58

Uw reactie

: :

Reacties worden eerst beoordeeld alvorens te verschijnen.