27 augustus 2008

Sepeda onthel & Simplex

simplex
Indonesiërs hebben in het algemeen heel weinig hobby’s, in ieder geval niet zoals in Nederland waar



bijna iedereen wel iets naast zijn normale dagelijkse bezigheden doet. Verzamelen, sporten, iets erbij leren, als je maar “lekker” bezig bent. Je hebt in Nederland ook relatief weinig mensen die stil kunnen zitten, voor zich uitstaren en dagdromen. Het klimaat leent zich daar ook niet zo voor. Als een Indonesiër thuis komt van zijn werk dan is hij moe, vrouwen die werken moeten dan het huishouden doen, want daar begint de man niet aan, ook niet participeren, ze weten niet eens de keuken in hun eigen huis te vinden, laat staan dat ze koken kunnen. De rijkeren hebben voor het huishoudelijke werk onderbetaalde hulp. Thuis wordt er TV gekeken, dat is wel de belangrijkste manier waarop men zich verstrooid en met de kinderen spelen natuurlijk. Kinderen maken en er mee spelen, en jezelf als kind gedragen kunnen belangrijke hobby’s genoemd worden. Het eindeloos ouwehoeren voor het huis al dan niet met een krettekkie in de mondhoek is veel minder geworden omdat voor de meeste Indonesiërs door de verlaging van de belastingen op luxe goederen en dumping tegenwoordig een TV hebben, die zijn, evenals vele andere huishoudelektronica betaalbaar geworden. Er zijn Indonesiërs die hard werken, zeker zij die in een fabriek die buitenlands eigendom is werken heel erg hard en bijvoorbeeld ook de boeren, doch in het algemeen zijn Indonesiërs mensen die de kantjes ervan aflopen als ze op hun werk zijn, met als grootste negatieve uitschieter de ambtenarij. Ik moet hier wel even bij zeggen dat dit in vergelijking met werkenden uit het westen is. Ik weet ook wel dat hard werken in een klimaat als in Indonesië waarschijnlijk niet tot een lang leven leidt. Terug naar de hobby’s, een hobby die erg veel beoefend wordt is het houden van vogels in kooien, vogels die kunnen zingen of een vreemd geluidje maken zoals de perkutut, een soort tortelduif. Dan is daar nog het “main perempuan” en het bezit van enige auto’s. Zo een auto kan ook als hobby dienen. Ik weet bijv. dat er op zondag buurmannen zijn die zich vervelen en dan met zoonlief achter het stuur gaan zitten, de auto starten en net doen alsof ze rijden. Ook het van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat spelen met HP’tjes wordt veel gedaan. Niet alleen om te bellen of te sms’sen, maar ook alle ringtoontjes die er in zitten eindeloos uitproberen. Kortom alles wat een kind zou doen wordt door volwassenen nagedaan. Je zou kunnen constateren dat volwassenen op Java eigenlijk niet bestaan, men blijft eeuwig kind in dat land. Daar zitten natuurlijk heel leuke aspecten aan.

Er is echter één hobby die ik al ken vanaf de eerst dagen dat ik in Indo heb vertoefd en dat is het bezit van een oude fiets. Die oude fietsen worden “sepeda ontel” genoemd. Ik weet niet wat het woord ontel betekend, het staat niet in de Kamus Besar Bahasa Indonesia en ook niet in een van de andere woordenboeken die ik bezit, waarschijnlijk is het een acroniem. Wie het weet mag het mij vertellen. Er zijn veel mensen die een oude fiets hebben en daar ontzettend zuinig op zijn, dat is hun hele bezit. Dit komt veel voor op Midden Java, in de omgeving van Yogyakarta en Solo zijn er altijd veel fietsen gebruikt omdat het land daar relatief vlak is. Ook in Batavia en Soerabaja om dezelfde redenen. Een andere reden is natuurlijk dat de overheerser Nederland een fietsland bij uitstek was en er veel fietsen uit Nederland werden geïmporteerd, want veel van die fietsen dateren uit de Nederlandse tijd. Fietsen kwamen bijna nergens anders vandaan, behalve uit Engeland. Die zaten ook dichtbij met hun Straight Settlements en verkochten zij daar Rudge, BSA en Raleigh. In Indië was Gazelle het bekendste merk, maar ook Batavus, Fongers, Simplex, Union en noem maar op. Deze fietsen worden verzameld in Indonesië. Er zijn daar veel clubs die dan regelmatig bijeenkomen. In iedere stad van enige omvang is er wel een plek waar je deze mensen kunt zien staan, kletsen over hun stalen ros. Er worden ook parades georganiseerd, op die oude fietsen met bijpassende kledij. Dat zijn van die schaarse momenten dat Indonesiërs iets doen met hun geschiedenis, want die kledij ziet er soms erg authentiek uit, soms carnavalesk. Hetzelfde met de rijwielen, heel vaak is er aan geprutst om ze mooier te maken dan ze in werkelijkheid ooit zijn geweest, “dimodifikasi” heet dat met een typisch Indonesisch woord. Echter vaak sta je ook versteld hoe “orisinil” de fietsen zijn. Ik heb een verzamelaar in Surabaya gekend, die had op de verdieping van zijn huis een speciale ruimte waar zijn Gazelles stonden op gesteld, dat was een lust voor het oog. Hij verzamelde ook fietssloten, hij bezat er enkele honderden. Hij kocht soms fietsen alleen maar voor het slot.

Er zijn heel veel sites over “sepeda ontel” ik schreef dit stukje n.a.v. van een site die over Simplex rijwielen ging. Een mooie site met heel veel links naar allerlei artikelen en foto’s oude fietsen met oude fietsen als onderwerp. De site is HIER te vinden, de site is in het bahasa Indonesia. De groep wordt aangesproken met “Simplexer semua” of met “Simplexians”

Nog even twee foto’s die ik op het net vond:

simplexians
De bron is het bovengenoemde Simplex weblog. Dame en Menir die aan een Simplexrally meedoen in aangepaste kleding, ouderwets en carnavalesk.

sepeda ontel
Hier een fiets die te koop wordt aangeboden, een Hercules, vraagprijs 6 juta. Opvallend zijn de banden in twee kleuren/soorten, het ontbreken van een kettingkast en de verchroomde bagagedrager. Misschien wel samengesteld uit allerlei onderdelen. Daar lijkt het wel een beetje op als je naar het voorspatbord kijkt.

In ieder geval heel wat mooier dan de fietsen die vandaag de dag in Indonesië verkocht worden. Het meest populaire merk is “Phoenix - Made in China”, er zijn echte en imitatie. Gek dat ze in Indonesië niet eens zelf fietsen kunnen maken, even een kindje dr bij is veel gemakkelijker.

phoenix
Hier zo een Phoenix de Chinese 2-wieler bij uitstek voor de "wong cilik" althans op Midden Java.
Share |




Reacties

Nu ik dit lees over die fietsen herinner ik mij opeens iemand die ik ontmoette in Bandung en die mij trots zijn hobby liet zien, hij had o.a. een hele oude Nederlandse fiets staan van het merk Batafus. Ik dacht toen gelijk is gewoon nep en hij heeft ook nog een hele domme spelfout gemaakt. Blijkt nu, na wat gezocht te hebben op Google, dat voor 1923 zowel de naam Batafus en Batavus gebruikt werden en dat die vent dus echt een stuk antiek had staan daar...
27 augustus 2008 10:30:24
Ik had er toevallig iet s over gelezen over de Semarang Onthel Community. Het is dus onThel: Google:

The people of Central Java and Yogyakarta call these Onthel bicycles, meaning the bicycle has to be pedaled (onthel) manually

http://www.thejakartapost.com/news/2008/08/01/what-goes-around-comes-around.html
27 augustus 2008 16:25:37
Hi Pak L. Yth,

Stom van mijn, kijk ik even in mijn Kamus Bahasa Jawa - Indonesia staat er Onthl = pedal en Ngonthl = Mengayuh sepeda. Dus gewoon basa jowo. Ik vergeet die kamus altijd. Die -- staat er voor de uitspraak
27 augustus 2008 16:38:41
sepeda is velocipede of velocipeda.

ik heb nog nooit een fietsclub gezien daar. wel vespaclubs..die dingen kunnen ook mooi zijn.

over het werk en klimaat... ik kan in elk geval niet werken in indonesia zoals ik het hier doe.
m'n huid wordt erg vochtig en zacht. met gevolg dat het snel scheurt.
ik loop helemaal leeg, krijg hoofdpijn, hartkloppingen, oververhitting enz.
een watje ben ik :(
27 augustus 2008 23:46:31
Hi h0mpy,

Zoals ik al schreef, die fietsen zijn aan vlakke gebieden gebonden, en ik dacht alleen Java. Als je buiten Java, in de wingewesten komt, dan zie je nauwelijks fietsen. Inderdaad Vespa-clubs, VW-Kodokclub, VW-Safariclub, MoGe-club, HD-club enz.

De eerste jaren dat ik in Indo verbleef werd ik broodmager, ik dreef altijd in mijn zweet :-)
28 augustus 2008 08:27:12
De laatste keer dat ik mijn achterste op een koele plek op een terras in Bukittinggi had gevestigd zag ik, na een paar slokken heerlijk koele Bintang, tot mijn verbazing een tiental fietsers tegenover mij afstappen. De fietsen waren oud maar zeker niet versleten. De banden zagen er bleek uit, de meeste fietsen waren voorzien van handremmen met blokjes op de band. Ik heb helaas geen foto's kunnen maken en ik heb ook het merk niet kunnen zien.
Misschien, gezien de hoogteverschillen in West-Sumatra heeft deze fietsclub, gekleed in hetzelfde tenue, hun rijwielen per auto naar het hoogste punt laten brengen om vervolgens relaxed heuvelafwaards te kunnen gaan. Wie zal het zeggen...
28 augustus 2008 20:12:02
Quote
Als een Indonesir thuis komt van zijn werk dan is hij moe, vrouwen die werken moeten dan het huishouden doen, want daar begint de man niet aan, ook niet participeren, ze weten niet eens de keuken in hun eigen huis te vinden, laat staan dat ze koken kunnen.
Unquote

Blijkt nog maar eens dat Indonesi voor veel mensen iets totaals anders is. Telkens ik een keuken wou binnen komen, werd ik weggestuurd. Een man hoorde daar niet. Waar hadden de vrouwen anders nog privacy ? Mannen hoorden op het terras voor het huis te ouwehoeren met een kretek en een bintang. De keuken was "off limits".
29 augustus 2008 23:30:01
Als je maar een hobby hebt...Ya toog???

Ook si Terdad heeft een hobby!
Mobil Kodok Antik!!

Groetjes yang Hangat
26 oktober 2008 14:33:11
mijn naam Arif Susanto in te voeren uit Indonesi. Ik wil verkopen fietsen en fiets onderdeel oud. Mijn telefoonnummer; 081266072928. Mijn Facebook adres; kedai kereta angin. Mijn webadres; http://jualsepedansperpakonthel.blogspot.com/
31 augustus 2009 21:49:01

Uw reactie

: :

Reacties worden eerst beoordeeld alvorens te verschijnen.