23 september 2008: Hoe de Islam Bali binnen kwam.

Bali
Tot nu toe ging ik er altijd vanuit dat in de 15e eeuw er veel Hindoes uit Oost-Java naar Bali vluchtten omdat in Oost-Java de grond hen te heet onder de voeten werd. Die Hindoes waren meestal belangrijke figuren

zoals priesters en leden van de hoge kasten de Brahmanen en Kshatriya’s die de wijk naar Bali namen. Zij hadden veel te verliezen toen men in Oost-Java massaal tot de Islam overging. De Islam sloeg juist zo aan omdat het geen kasten kende. Nu beweert de voorzitter van de Majelis Ulama Islam op Bali, Haji Ahmad Hassan Ali dat de Islam zich reeds in de 14e eeuw op Bali vestigde. Dit waren onder andere Javanen, Madurezen, Lombokkers en Bugis. Hassan Ali beweerde dat de Islam op Bali binnenkwam tijdens de regering van Raja Dalem Waturenggong.

Deze Raja Dalem Waturenggong regeerde van 1480 tot 1550 en was op bezoek geweest bij het Majapahit Koninkrijk in Oost-Java, toen hij terugkeerde werd hij begeleid door 40 personen die de islam zouden gaan verspreiden. Deze 40 personen kregen vergunning om op Bali te verblijven maar mochten geen islam koninkrijk oprichten zoals langs de noordkust van Java veel gebeurde. De 40 werkten als abdi dalam (hofbediende) voor het koninkrijk Gelgel. Zij hebben toen een moskee gebouwd, de Masjid Gelgel, de eerste moskee op Bali ooit. Daarna breidde de islam zich langzaam uit naar Banjar Saren Jawa, Desa Budakeling, Kabupaten Karangasem, Kepaon, Serangan (Kota Denpasar), Pegayaman (Buleleng) en Loloan (Jembrana). Volgens Hassan Ali zijn er vanaf de 14e eeuw Balinese elementen in de bouwstijl van de moskeeën geslopen. De artistieke waarde van de moskeeën op Bali is hoog en maakt ze zeer aantrekkelijk. De moskeeën die door de “Yayasan Supersemar” , een stichting van de familie Soeharto, in Indonesië zijn gebouwd, zijn van Balinees ontwerp. Ahmad Hasan Ali zei verder nog dat het eigenlijk niet belangrijk is in welke stijl een moskee gebouwd is, als hij maar groot genoeg is zodat de moslim zijn geloofsverplichtingen kan voldoen en dat er een ruimte voor de imam en de khatib is.

Een enigszins vreemd verhaal, echter ik vind het wel leuk als ik na ga hoeveel van die Balilovers er bijna overtuigd Hindoe zijn en natuurlijk een hekel aan de Islam en daarmee de Javanen hebben. Vanuit hier kan ik niet nagaan in hoeverre die Hassan Ali de waarheid spreekt, maar het zou best kunnen dat in de tijd dat men op Java ineens grote belangstelling voor de islam kreeg dit op bepaalde plekken op Bali ook aansloeg. Ook mag men niet vergeten dat het momenteel Ramadhan is en dat de fantasie van sommige ulama’s op hol kan slaan. Momenteel heb ik niet de mogelijkheid dit verder uit te zoeken, maar vind het toch het vermelden waard.

Ik kwam dit op het net tegen :

"Rambut Siwi betreft een oeroude plek op Bali, waar de Javanen heen dreven op hun boomstam, kano of prauwtjes. De oceaanstroming bracht hen over de onbekende dieptes naar de plek op het eiland Bali waar nu Rambut Siwi zich bevindt. De Priester Danghyang Nirartha uit de tijd van het Javaanse Majaphait Rijk maakte deze reis ( hij vluchtte vanuit Java naar Bali tijdens het zo beroemde Majapahit Rijk, in de hoop het Hindoeïsme op Bali te beschermen tegen de oprukkende Islam,... en met succes)... Hij landde op deze speciale plek, en kwam er een kleine gemeenschap tegen, waar een dodelijk virus heerste. De mensen smeekten de vreemde priester om genezing. Door meditatie, gebeden ea. lukte het de priester en hij trok verder het eiland in. Hij knipte zijn haar en liet dit achter als talisman voor de mensen van de kleine gemeenschap." Dit staat HIER


De bron is Kompas 22 sept. 2008

Reacties

Kijk dit zijn weetjes waar je iets aan hebt.

Even iets over die Dang Hyang Nirartha:
Volgens mijn tijdlijn van de geschiedenis van Bali (10000x gekopieerd) - die heb ik nog steeds - en ver voordat menig forumganger wist waar bali lag.

1478 -1520 Door de niet te stuiten opkomst van de Islam, vindt er een omvangrijke (culturele) migratie naar Bali plaats. De laatste prins van Majapahit en zijn hofhouding van Hindoepriesters, kunstenaars, geleerden, edelen en soldaten, vluchten naar Bali en brengen er hun cultuur zuiver over.
Hij sticht daarbij de Gelgel-dynastie, die het eiland tot 1651 vanuit Klungkung regeert.

Onder hen bevindt zich ook Dang Hyang Nirartha (volgens de Saka kalender in 1411 of 1489 volgens de Westerse), beter bekend als pedanda Wawu Rawuh ( "de nieuw aangekomen priester"), die veel nieuwe ideeën introduceert in het Balinese Hindoeïsme.
Tevens sticht hij op plaatsen aan de kust een aantal tempels: Tanah Lot, Uluwatu, Rambut Siwi, Perancak, Sakenan, Goa Lawah, Dalem Ped, Pulaki and Ponjok Batu. Hij was het die ook de kaste der Brahmana introduceerde in het Balische Hindoeisme.
23 september 2008 19:32:04
Hi Mas,

Leuk dat je hier op reageert, ik vond het een beetje “vreemd” bericht waar ik mee kwam, maar ik dacht kan best waar wezen. De islam sloeg in die tijd op Java echt vreselijk in, ze gingen daar snel “om”, je weet hoe die Javanen zijn met nieuwe dingen Het zou dus m.i. heel goed mogelijk zijn dat er ook een poging is geweest om Bali te islamiseren. Wat ik in handen had was een beetje een warhoofden verhaal, maar de kern vond ik geloofwaardig. Als je zoiets weet ga je er op letten en kom je vast meer tegen. Wat jij hier neer hebt gezet over de vluchtende Hindoes wist ik al, maar een poging om de Islam naar Bali te brengen, vind ik interessant.
23 september 2008 20:13:01
Dit is ook een leuke

Islam wasn’t sharp enough to convert the Balinese.

http://www.baliblog.com/travel-tips/islam-wasnt-sharp-enough-to-convert-the-balinese.html
23 september 2008 20:15:45
Is zeker leuk, want ook dit verhaaltje lijkt wel een kern van waarheid te bevatten, je moet meestal zo een verhaaltje of 10 doorwerken voordat het "daghet in het oosten". Ik vind de titel "Islam wasn’t sharp enough to convert the Balinese" erg leuk, wat zo een beetje neerkomt op mijn geloof is beter dan het jouwe, typisch Indonesisch. Alsof het geloof zoiets is als een voetbalclub (Ik ben Ajaxfan door geboorte)
23 september 2008 20:36:17
<Ik vind de titel "Islam wasn’t sharp enough to convert the Balinese" erg leuk, wat zo een beetje neerkomt op mijn geloof is beter dan het jouwe, typisch Indonesch. >

Ik denk dat jij je hierin enigszins vergist, Lion. Sharp slaat hier op het mes :-).
Het is een titel met een "dubbele bodem".
23 september 2008 20:44:28
Ik zal even "Sharp dressed men" van ZZtop er bij halen :-))
23 september 2008 20:47:54
Das een leuke.
Die lui van ZZ top zouden goed door kunnen gaan voor ulama.

Overigens de zin:

The dewa agung allowed them to stay in Bali, setting up Muslim villages in Gelgel and 2 other places.

is ook veelzeggend. Blijkbaar waren er goede betrekkingen op bali tussen moslims en hindoes.
23 september 2008 20:50:57
Ik denk dat je het geloof van toen ook niet als iets heel heftigs moet zien, in ieder geval niet wat het geworden is. Er was sprake van allerlei kleine koninkrijkjes, op Java zowel als op Bali. Maar wel tijden van grote veranderingen, ik zit ook te denken aan dat Portugezenverhaal waar ik mee bezig ben, dat in dezelfde tijd en even later speelde. Die Portugezen legden ook op Java aan. Het was weliswaar niet hun basis maar ik had al iest geschreven over een vrouw uit Gresik die met een hoge protugeze man trouwde (even lui om de naam op te zoeken) die vrouw zal niet in de sawa hebben gewerkt, moet zeker iets hoogs zijn geweest. Ik denk ook niet dat men op bali Hindu was van coast to coast, dat zal ook wel een beetje een exclusieve club zijn geweest. Het grootste gedeelte van de bevolking was waarschijnlijk animist, komt mij zo voor.
23 september 2008 21:01:59
Een interessante toevoeging van Ed en daarbovenop nog wat "scherpe" humor! Dit vind ik leuk.

Misschien ben ik een beetje te profaan maar ik had altijd begrepend at die bekeringsijver van de moslims nogal meeviel. Ik denk dat dit nogal een Christelijk fenomeen is.

Islam kwam naar Indonesië omdat deze lieden handelaren waren die hoogwaardige goederen verhandelden. Waar markten waren, ontstonden gemeenschappen en waar gemeenschappen waren, werden moskeeën gebouwd.

Bekeringen volgen gewoonlijk omdat men aan de kant van de sterkste, de rijkste wil staan.

De bewering van Lon dat het snel ging, verbaast me een beetje: er ging toch wel een eeuw of drie overheen voordat Indonesië Islamietisch genoemd kan worden. Niet bepaald snel.
23 september 2008 21:13:38
Drie eeuwen, nee hoor men ging per koninkrijk tegelijk over tot de Islam, dat was natuurlijk niet de Islam waar bijv. Geert Wilders zo tegen tekeer gaat, maar in naam, men vond het leuk want was nieuw.
De Nederlanders hebben de islam altijd zoveel mogelijk tegengewerkt, de VOC was ook niet gek van die club. In de 19e eeuw werd "moslimpower" belkangrijk, met Dipanegara en de Padribeweging met de Iman van Bonjol, toen begonnen ze wat fanatieker te worden, omstreeks 1825.
23 september 2008 21:33:55
De verhouding tussen moslims en hindoes op Bali werd enigszins verstoord door de bomaanslag. Er waren zelfs hindoes (lees balinezen) die vonden dat die moslims uit het eiland gekeild moesten worden en de moskeeen gesloten. Gelukkig waren er nog wijze mensen onder moslims en hindoes die een verbond sloten om de banden strakker aan te halen. (het fijne ervan weet ik niet, maar dat is zeker te vinden op internet).

Niet zo verwonderlijk eigenlijk, want wanneer het om toerisme gaat en dus geld, dan knielen zowel moslim als hindoe voor dezelfde god (of altaar).
Dommeriken zoals de Taliban daargelaten(dat zijn geen moslims werd mij verteld), die die reusachtige boeddhabeelden opbliezen, natuurlijk.
Want dat was zoiets als de borobodoer opblazen.
23 september 2008 22:38:03
Enigszins lijkt me juist, de Balinezen hebben de Javanen toch nodig om het werk op te knappen want dat kunnen (of willen) ze niet. Het heeft mij altijd verbaast dat de gemiddelde Balilover zo een hekel heeft aan Javanen, die zakkenrollers, oplichters, dieven en ga zo maar door. Of zou het gewoon de algemene moslimhaat zijn die bijvoorbeeld ook de Mooinesiërs af en toe zo kan verteren ?

Overigens is de ware God van beide bevolkingsgroepen gewoon "Uang" natuurlijk.
23 september 2008 22:52:26
<Het grootste gedeelte van de bevolking was waarschijnlijk animist, komt mij zo voor. >

Dat waren zij ook, voorouderverering, denk aan de Bali Aga, in Trunyan
Daar lachen die verfijnde Balineze hindoes stiekem om. (Je moet natuurlijk oppassen om die Balineze hindoes onder 1 noemer te brengen)
Maar ook de Balineze hindoes kennen voorouderverering (en ook animisme): Galungan, Kuningan, en noem maar op.
Wat voor de oude Grieken de Olympus was, is voor de Balinezen de Gunung Agung.

Het is natuurlijk een misverstand te denken, en velen denken dit ook, dat Bali altijd een hindoe-eiland was.

http://www.babadbali.com/pustaka/ibgwdwidja/ibd.php?id=7
23 september 2008 22:57:54
In die eeuwen waren waarschijnlijk alleen de leden van de elite een geloof toegedaan, Hindu of Islam, de bevolking deed in naam mee. Die waren echter allemaal lijfeigenen, dus hadden niets te vertellen. Die moesten het werk doen en maar afwachten wat ze ervoor terug kregen. Als de baas zei “We zijn Hindu” dan waren ze dat. Als de baas Islam werd, werden de lijfeigenen dat ook. Het zal inderdaad nog wel eeuwen geduurd hebben voordat de gewone man ook “kon” geloven. En degenen die vanaf het begin mochten geloofden beleden iets dat er opeen van de geloven leek, maar toch in hoofdzaak hetgeen waar ze het meest mee vertrouwd waren : De voorouders.
23 september 2008 23:37:49
<Enigszins lijkt me juist, de Balinezen hebben de Javanen toch nodig om het werk op te knappen want dat kunnen (of willen) ze niet. >

Nu je het zegt...
De vissers op Bali in het gebied Jimbaran-Kedonganan, met al die visrestaurants, dat zijn toch allemaal Javanen. Volgens mij zijn die Balinezen bang voor de zee.
Ja, daar droppen ze wel de as van de gecremeerden in. Maar toch, je weet nooit wat er allemaal vanuit de zee naar boven komt.
24 september 2008 00:31:16
Van het net:

”Tenganan is een dorp dat de Balinezen ooit stichtten toen ze aan de macht van koning Majapahit wilden ontsnappen. Deze man had in 1343 Bali ingenomen. De ‘Tenganan people’ weten zeker dat ze afstammelingen zijn van de goden. Ze zijn aanhangers van het Hindu geloof, maar ze praktiseren tot op de dag van vandaag een religie die uit het pre-Hindu tijdperk komt. De Balinezen noemen hen 'Bali Aga'. De heilige tekst ‘Usana Bali’ vertelt de Bali Aga om hun land goed te onderhouden om zo de afstammelingen van hun ‘creator’ Batara Indra te eren.”

Bron: http://www.rtl.nl/reizen/yorintravel/greatadventure/home/indonesie1.xml
Het zou interessant zijn om te weten wanneer het Hinduïsme naar Bali kwam en vooral hoe sloeg dat aan en bij wie. In de 15e eeuw vluchtten er Hindu’s uit Oost-Java naar Bali. Ook kwamen er een aantal Moslims uit Java over die op Bali probeerden te bekeren. In het stukje boven is er ook sprake van moslims uit madura, Lombok en Bugi’s. De aantallen kunnen nooit groot geweeest zijn, Bali is een klein eiland en de bevolking was niet groot, zeker niet de miljoenen die er nu wonen. Met een paar honderduizend heb je het wel gehad. Veel balinzen werden als slaaf door hun eigen vorsten verkocht, vooral Balineze vrouwen waren zeer geliefd als huishoudster bij VOC-dienaren en Chinezen in batavia. Ik heb altijd het vermoeden gehad dat dit niet de Hindu’s waren maar de “Bali Aga”. Het is een bekende praktijk in de slavenhandel dat het ene volk het andere verkoopt omdat die het meest geschikt zijn om als slaaf te dienen. Zo “vingen” bijvoorbeeld de Bugis graag de mensen uit Toraja om als slaaf te gebruiken of te verkopen, Makassar is eeuwen de grootste slavenmarkt van Indonesie geweest. Ook voer men bijv. vanuit Tidore om Papua’s te roven en als slaaf te gebruiken.

De Islam is, naar ik aanneem altijd een marginaal geloof op Bali geweest, hoe zat dat met het Hindugeloof en de Bali Aga? Het leven op bali is altijd behoorlijk ruig geweest, men leefde van slavenhandel en roof, opiumsmokkel en meer van dat soort activiteiten. De Nederlanders pacificeerden het eiland pas aan het begin van de 20ste eeuw. Er was daar gewoon niets waar Nederland interesse in had, die “pacificatie” had voornamelijk plaats vanwege de opiumsmokkel en de piraterij en scheepsroof in de wateren rondom Bali. Daarna zijn de Nederlanders het toerisme op Bali gaan promoten. Door het promoten van het toerisme komt er geld binnen en bloeit het Hinduisme ook op. De grote bloei van het Hinduisme komt met het massatoerisme vanaf begin ‘80’er jaren. Omdat het toerisme veel Balinezen een hoop geld in het laatje brengt laten zij het gewone werk door minder volk verichtten, dat zijn de Javanen. De finacliele crises die vanaf 1997 Indonesie treft lokt ook veel Javanen naar Bali op zoek naar werk. Met de Javanen komt er ook meer Islam op het eiland.

Bovenstaande zijn slechts wat ideetjes, een theorie, evt. aanvullingen zijn zeer gewenst en welkom.
24 september 2008 07:51:21
Patrick schreef: “Misschien ben ik een beetje te profaan maar ik had altijd begrepend at die bekeringsijver van de moslims nogal meeviel. Ik denk dat dit nogal een Christelijk fenomeen is.”

Op Java viel dit nogal mee, maar op Zuid Sulawesi bijvoorbeeld ging het er harder aan toe. En ook bijvoorbeeld de Padri op Sumatra bekeerden met geweld, de Bataks in Tapanuli hebben dat geweten en zijn tot aan de dag van vandaag moslim, zij zijn met het zwaard bekeerd.
24 september 2008 07:57:57
Nadat ik dit stukje weer heb opgediept, dacht ik: " het kan geen kwaad om mijn tijdlijn weer eens te herplaatsen". Dit heb ik ergens -in het stuk over Oeroeg al aangekondigd -- Het werd veel gekopieerd, zag ik, ook vertaald in het Engels, en een aantal gewichtige sites linkten daarop.
Het was natuurlijk de eerste tijdlijn uberhaupt op het internet, in 2000.

Ik heb wat storende foutjes eruitgewerkt. Misschien kan de presentatie nog wat beter.. of zijn er inmiddels toevoegingen nodig of nog wat onnauwkeurigheden blijven staan. Ik zal eens kijken wanneer ik tijd heb. Bali is inmiddels uit mijn zicht verdwenen.

Tijdlijn van de geschiedenis van Bali
31 januari 2010 21:49:15

Uw reactie



Toegelaten BBCode:
[b] [i] [u] [s] [color=] [size=] [quote] [code] [email] [img] [youtube]

Reacties worden eerst beoordeeld alvorens te verschijnen.