Reacties
Peter schreef:
Heb ooit ook eens een tekst in het Bahasa Indonesia laten vertalen met zo'n tool. Het antwoord van mijn pleegkind bestond uit ????????? :-)
27 september 2008 10:40:24
Londoh schreef:
Ik heb net weer even een test gehouden:
Deze : Bintang di langit dapat dibilang, tetapi arang di mukanya tak sadar
Wordt: Sterren in de hemel kan zijn, maar de kool je gezicht niet op de hoogte
Slaat echt nergens op :-))
Deze : Bintang di langit dapat dibilang, tetapi arang di mukanya tak sadar
Wordt: Sterren in de hemel kan zijn, maar de kool je gezicht niet op de hoogte
Slaat echt nergens op :-))
27 september 2008 10:53:58
Maryono schreef:
Londoh heeft geschreven:
---------------
Ik heb altijd beweerd dat het bahasa Indonesia een moeilijke taal is en ben daarvoor weg gehoond.
---------------
En dat Bahasa Indonesia een moeilijke taal is kan ik alleen maar beamen.
Toen ik eenmaal de beslissing had genomen om een tijdje in Indonesië te gaan wonen, kreeg ik het advies om eerst een cursus Bahasa Indonesia te volgen. Mijn eerste maand in indonesia bestond destijds alleen maar uit studeren, want na overdag 6 uur op school te hebben gezeten, kreeg ik genoeg huiswerk mee om mij s’avonds ook van de straat te houden. Doordat het een intensive cursus was en voor Indonesische begrippen ook nog eens vrij prijzig, heb ik een goede basis kunnen leggen om de Indonesische taal goed onder de knie te krijgen. Let op wat ik heb geschreven een goede basis want na die maand was ik er nog lang niet, en zelfs nu na 8 jaar moet ik nog geregeld naar het juiste woord of zinsopbouw zoeken.
Dan heb je ook nog eens de verschillende eilanden of streken, ik heb bijvoorbeeld nog steeds moeite om mensen uit Jakarta goed te begrijpen, zij spreken in mijn oren met zo’n vreemde tongval dat ik vaak denk, wat bedoel hij of zij nou.
Zal wel zoiets zijn als Amsterdams te vergelijken met Zeeuws :-)
En hoeveel verschillende vertalingen zijn er wel niet voor het woordje ik en jij:
Aku, gue, saya, kulo, abdi, daku.
Kamu, anda, kau, engkau, dikau, kowe, sampeyan, elu, sliramu.
Een taal leer je alleen goed door er te wonen, zich onder de mensen te begeven, van de platgetreden paden te gaan zodat je niet terug kan vallen op je Engels, door naar de markt te gaan enz.
Niet als een bezetene zinnen in de een of andere “handige” vertaal machine te voeren en die vertaling als waarheid aan te nemen.
Ook volg ik met veel verbazing die idiote yogya chat op dat mooinesia, waar ene siebjans en yerun het constant hebben over bier, oostbrabant en of ze vanavond afspreken in een of andere kroeg, ze lijken trouwens wel een stelletje.
Bovenstaand is volgens mij ook een van de reden waarom er zoveel van die buitenlanders zo slecht Indonesisch praten, ze zitten aan elkaar geklit, zich opgeilend aan Indonesische meiden, vanaf s’middags bier te zuipen totdat ze omvallen, zonder eens wat verder te kijken dan hun perumahan en stamkroeg. Walgelijke lui vind ik, er zijn maar weinig Nederlandse mensen in Indonesia die ik wil kennen, maar ik geloof dat wel wederzijds is, vaak vonden zij mij maar een saaie piet.
Wat de bedoeling is van onderstaande link is mij ook onduidelijk,
http://forum.indahnesia.com/topic/7130/0/basis_woordenschat_bahasa.php
Ik heb dit jaar trouwens nog een aanvulling aangeschaft op de woordenboeken van A. Teeuw, nl. dit:
Kamus Belanda Indonesia een 1263 bladzijde dik woordenboek door Susi Moeiman en Hein Steinhauer.
Een beoordeling van dit woordenboek is trouwens hier te vinden:
http://www.maatschappijdernederlandseletterkunde.nl/tntl/122/122-4/giesbers.pdf
Maryono
---------------
Ik heb altijd beweerd dat het bahasa Indonesia een moeilijke taal is en ben daarvoor weg gehoond.
---------------
En dat Bahasa Indonesia een moeilijke taal is kan ik alleen maar beamen.
Toen ik eenmaal de beslissing had genomen om een tijdje in Indonesië te gaan wonen, kreeg ik het advies om eerst een cursus Bahasa Indonesia te volgen. Mijn eerste maand in indonesia bestond destijds alleen maar uit studeren, want na overdag 6 uur op school te hebben gezeten, kreeg ik genoeg huiswerk mee om mij s’avonds ook van de straat te houden. Doordat het een intensive cursus was en voor Indonesische begrippen ook nog eens vrij prijzig, heb ik een goede basis kunnen leggen om de Indonesische taal goed onder de knie te krijgen. Let op wat ik heb geschreven een goede basis want na die maand was ik er nog lang niet, en zelfs nu na 8 jaar moet ik nog geregeld naar het juiste woord of zinsopbouw zoeken.
Dan heb je ook nog eens de verschillende eilanden of streken, ik heb bijvoorbeeld nog steeds moeite om mensen uit Jakarta goed te begrijpen, zij spreken in mijn oren met zo’n vreemde tongval dat ik vaak denk, wat bedoel hij of zij nou.
Zal wel zoiets zijn als Amsterdams te vergelijken met Zeeuws :-)
En hoeveel verschillende vertalingen zijn er wel niet voor het woordje ik en jij:
Aku, gue, saya, kulo, abdi, daku.
Kamu, anda, kau, engkau, dikau, kowe, sampeyan, elu, sliramu.
Een taal leer je alleen goed door er te wonen, zich onder de mensen te begeven, van de platgetreden paden te gaan zodat je niet terug kan vallen op je Engels, door naar de markt te gaan enz.
Niet als een bezetene zinnen in de een of andere “handige” vertaal machine te voeren en die vertaling als waarheid aan te nemen.
Ook volg ik met veel verbazing die idiote yogya chat op dat mooinesia, waar ene siebjans en yerun het constant hebben over bier, oostbrabant en of ze vanavond afspreken in een of andere kroeg, ze lijken trouwens wel een stelletje.
Bovenstaand is volgens mij ook een van de reden waarom er zoveel van die buitenlanders zo slecht Indonesisch praten, ze zitten aan elkaar geklit, zich opgeilend aan Indonesische meiden, vanaf s’middags bier te zuipen totdat ze omvallen, zonder eens wat verder te kijken dan hun perumahan en stamkroeg. Walgelijke lui vind ik, er zijn maar weinig Nederlandse mensen in Indonesia die ik wil kennen, maar ik geloof dat wel wederzijds is, vaak vonden zij mij maar een saaie piet.
Wat de bedoeling is van onderstaande link is mij ook onduidelijk,
http://forum.indahnesia.com/topic/7130/0/basis_woordenschat_bahasa.php
Ik heb dit jaar trouwens nog een aanvulling aangeschaft op de woordenboeken van A. Teeuw, nl. dit:
Kamus Belanda Indonesia een 1263 bladzijde dik woordenboek door Susi Moeiman en Hein Steinhauer.
Een beoordeling van dit woordenboek is trouwens hier te vinden:
http://www.maatschappijdernederlandseletterkunde.nl/tntl/122/122-4/giesbers.pdf
Maryono
04 oktober 2008 13:37:11
Londoh schreef:
Hi Maryono,
Leuk “kamu”…. of is het nou “Anda”, of zal ik gewoon Mas tegen een Zeeuw zeggen, misschien wordt ie kwaad, hier weer eens tegen te komen. Ik beweer wel meer zaken over Indonesie waar velen het niet mee eens zijn. Daar ben ik inmiddels helemaal aan gewend. Dat woordenboek wat jij noemt heb ik ook aangeschaft in Indo en meegenomen naar NL, is wel twee kilo. Ik heb inmiddels een heel rijtje woordenboeken, tata bahasa Dll. hiero staan. Mij zullen ze niet betrappen op zoeken op het internet. Ik heb ook de Kamus Bahasa Indonesia Besar van Bali Pustaka.
Wat jij zegt over die Yogya chat is zo typerend, die mensen leven precies als die kolonialen 70 jaar geleden en in die gesprekken komt nu, zowel als toen, de Inlander (nu die Javanen) er niet best vanaf. Daarentegen zijn zij zelf zo een beetje het beste dat Java bevolkt, zonder hun geen Indonesia. Maaf ik moet even naar achter.
Gruces
Leuk “kamu”…. of is het nou “Anda”, of zal ik gewoon Mas tegen een Zeeuw zeggen, misschien wordt ie kwaad, hier weer eens tegen te komen. Ik beweer wel meer zaken over Indonesie waar velen het niet mee eens zijn. Daar ben ik inmiddels helemaal aan gewend. Dat woordenboek wat jij noemt heb ik ook aangeschaft in Indo en meegenomen naar NL, is wel twee kilo. Ik heb inmiddels een heel rijtje woordenboeken, tata bahasa Dll. hiero staan. Mij zullen ze niet betrappen op zoeken op het internet. Ik heb ook de Kamus Bahasa Indonesia Besar van Bali Pustaka.
Wat jij zegt over die Yogya chat is zo typerend, die mensen leven precies als die kolonialen 70 jaar geleden en in die gesprekken komt nu, zowel als toen, de Inlander (nu die Javanen) er niet best vanaf. Daarentegen zijn zij zelf zo een beetje het beste dat Java bevolkt, zonder hun geen Indonesia. Maaf ik moet even naar achter.
Gruces
04 oktober 2008 14:04:20
Ed Vos schreef:
Ik heb nav dit stukje ook maar eens de google translator op een website geplakt, maar waarvan ik baal is dat "De eerste Salatigasche transport onderneming" door google in het engels wordt vertaald met First Salatiga Australian Transport Company (ESTO).
In het indonesisch: Pertama Salatiga Perusahaan Transportasi Australia (esto) .
Dit is natuurlijk mensen op het verkeerde been zetten.
Een suggestie door mij gemaakt werd nog niet verwerkt.
Maar voor het overige: momenteel is het al goed dat de bezoeker een indruk krijgt waarover de pagina gaat.
Overigens, lees ik hierboven weer een stukje over die gezellige kolonialen in Yogya.
Deze passage vind ik een leuke
Ook volg ik met veel verbazing die idiote yogya chat op dat mooinesia, waar ene siebjans en yerun het constant hebben over bier, oostbrabant en of ze vanavond afspreken in een of andere kroeg, ze lijken trouwens wel een stelletje.
Bovenstaand is volgens mij ook een van de reden waarom er zoveel van die buitenlanders zo slecht Indonesisch praten, ze zitten aan elkaar geklit, zich opgeilend aan Indonesische meiden, vanaf s’middags bier te zuipen totdat ze omvallen, zonder eens wat verder te kijken dan hun perumahan en stamkroeg. Walgelijke lui vind ik, er zijn maar weinig Nederlandse mensen in Indonesia die ik wil kennen, maar ik geloof dat wel wederzijds is, vaak vonden zij mij maar een saaie piet.
Wat ik (en een kring om me heen) ook niet begrijp Mas Maryono is waarom die moslim/islamhaters op dat forum op Java wonen en velen zelfs naar Indonesie op vakantie gaan :-) Het zal waarschijnlijk vanwege die geile wijven zijn waarvan zij zich in hun morbide geest de meest fantastische en exotische voorstellingen maken.
Voorts denk ik ook dat je als volwassen buitenlander 30-40 jaar nodig zult hebben om een taal goed te leren spreken, en schrijven, en dan moet je het nog dagelijks doen ook.
In het indonesisch: Pertama Salatiga Perusahaan Transportasi Australia (esto) .
Dit is natuurlijk mensen op het verkeerde been zetten.
Een suggestie door mij gemaakt werd nog niet verwerkt.
Maar voor het overige: momenteel is het al goed dat de bezoeker een indruk krijgt waarover de pagina gaat.
Overigens, lees ik hierboven weer een stukje over die gezellige kolonialen in Yogya.
Deze passage vind ik een leuke
Ook volg ik met veel verbazing die idiote yogya chat op dat mooinesia, waar ene siebjans en yerun het constant hebben over bier, oostbrabant en of ze vanavond afspreken in een of andere kroeg, ze lijken trouwens wel een stelletje.
Bovenstaand is volgens mij ook een van de reden waarom er zoveel van die buitenlanders zo slecht Indonesisch praten, ze zitten aan elkaar geklit, zich opgeilend aan Indonesische meiden, vanaf s’middags bier te zuipen totdat ze omvallen, zonder eens wat verder te kijken dan hun perumahan en stamkroeg. Walgelijke lui vind ik, er zijn maar weinig Nederlandse mensen in Indonesia die ik wil kennen, maar ik geloof dat wel wederzijds is, vaak vonden zij mij maar een saaie piet.
Wat ik (en een kring om me heen) ook niet begrijp Mas Maryono is waarom die moslim/islamhaters op dat forum op Java wonen en velen zelfs naar Indonesie op vakantie gaan :-) Het zal waarschijnlijk vanwege die geile wijven zijn waarvan zij zich in hun morbide geest de meest fantastische en exotische voorstellingen maken.
Voorts denk ik ook dat je als volwassen buitenlander 30-40 jaar nodig zult hebben om een taal goed te leren spreken, en schrijven, en dan moet je het nog dagelijks doen ook.
06 maart 2010 09:09:28
Maryono schreef:
@mas Eddie
Velen blijven op Java wonen, omdat ze geen andere keus hebben. Ze kunnen niet terug naar Nederland omdat ze bijvoorbeeld de huishoudster waarmee ze getrouwd zijn niet mee kunnen nemen wegens gebrek aan een vast inkomen (IND is streng tegenwoordig en terecht vind ik). Vaak zijn er dan ook nog kinderen in het spel, waardoor de situatie nog ingewikkelder wordt.
Blijft niets anders op dan in Indonesië, lotgenoten te zoeken. Er wordt dan een Westerse enclave (lees café opgezocht) opgericht, waar ze uit verveling langzaam maar zeker alcoholisten worden en waar over van alles en iedereen geroddeld kan worden en waar uit verbittering de Islam de schuld van hun ellende krijgt.
Velen blijven op Java wonen, omdat ze geen andere keus hebben. Ze kunnen niet terug naar Nederland omdat ze bijvoorbeeld de huishoudster waarmee ze getrouwd zijn niet mee kunnen nemen wegens gebrek aan een vast inkomen (IND is streng tegenwoordig en terecht vind ik). Vaak zijn er dan ook nog kinderen in het spel, waardoor de situatie nog ingewikkelder wordt.
Blijft niets anders op dan in Indonesië, lotgenoten te zoeken. Er wordt dan een Westerse enclave (lees café opgezocht) opgericht, waar ze uit verveling langzaam maar zeker alcoholisten worden en waar over van alles en iedereen geroddeld kan worden en waar uit verbittering de Islam de schuld van hun ellende krijgt.
06 maart 2010 19:31:31
Patrick schreef:
@Ed,
Was een tijdje geleden dat ik nog naar salatiga.nl was gaan kijken en aangenaam verrast door de facelift. Nice!
Was een tijdje geleden dat ik nog naar salatiga.nl was gaan kijken en aangenaam verrast door de facelift. Nice!
06 maart 2010 19:39:37
Ed Vos schreef:
@ Patrick. dank u. Het is gewoon xhtml handwerk endaar houd ik van, maar geloof me ik heb er absoluut geen tijd voor :-) Maar het gaat om de inhoud he? Wat belangrijker is, ik heb er heel veel interessante kontakten aan overhouden in Salatiga e.o dan ik ooit had kunnen krijgen wanneer ik op al die fora zou schrijven zoals SA.
Iemand wilde voor me joomlah installeren, was makkelijker voor me beweerde hij, maar wanneer je niet oppast wordt dat makkelijk gehackt. Dus laat maar.
@ Mas Maryono
Tegenwoordig geldt die 120% van het minimaal inkomen eis niet meer (het is veel hoger) en moet je zo las en hoorde ik ook nog 50.000 dollar borg storten op een shariahbank (?).
Ook in Holland krijgen die Indonesische vrouwen het zwaar.
Ik chargeer even:
Meneer die in Holland nauwelijks een vrouw kan krijgen, want zo interessant is hij, komt in Indonesie en zwaait daar met de moneten omdat het land zo goedkoop is. Ook in Indonesie zal zo'n toeristenmeneer nooit op een normale manier aan een vrouw komen (gewoonlijk trouwen twee families met elkaar daaro) zij het dan dat hij plaatsen frequenteert waar o.a.veel stoephoeren te vinden zijn: de cafe's en disco's, waar hij zijn rupiah's in het rond strooit
Zo'n vrouw raakt onder de indruk van het vele geld en ziet dan een huis voor zich in Nederland, compleet met zwembad en pembantu. auto voorde deur, juwelen e.d.
Tot haar grote verrassing blijkt zo'n man of een hongerlijder te zijn, looser en in het ergste geval zelfs ook geen vast werk te bezitten.
Vervolgens gaat ze wanneer als het goed gaat inburgeren en dan komt de ware aard van een indonesische vrouw te voorschijn: ze is zonder handschoenen niet aan te pakken. Naast haar gestegen kennis van de nederlandse taal gaat ze haar situatie vergelijken met de situatie van andere indonesische vrouwen en dan krijg je de poppen aan het dansen. Over en weer pocht men over de suami, en wanneer er niets meer te pochen valt wordt zo'n vrouw heel ontevreden over haar suami. De man die dacht een lui leventje te kunen leiden, kokki in huis, elk uur van de dag gratis erop, een vrouw die je onder de duim kunt houden: zijn exotische "schone", ontpopt zich als een baaihaai.
Ik kan niet anders zeggen Mas dat ik je gelijk geef dat die Ollanders daar in Jogja, waarover je het hebt, veel te verbergen hebben. en niet zo gering ook
Je treft ze daar alle in hun lotsverbondenheid en ellendigheid aan op dat Mooinesia forum
Iemand wilde voor me joomlah installeren, was makkelijker voor me beweerde hij, maar wanneer je niet oppast wordt dat makkelijk gehackt. Dus laat maar.
@ Mas Maryono
Tegenwoordig geldt die 120% van het minimaal inkomen eis niet meer (het is veel hoger) en moet je zo las en hoorde ik ook nog 50.000 dollar borg storten op een shariahbank (?).
Ook in Holland krijgen die Indonesische vrouwen het zwaar.
Ik chargeer even:
Meneer die in Holland nauwelijks een vrouw kan krijgen, want zo interessant is hij, komt in Indonesie en zwaait daar met de moneten omdat het land zo goedkoop is. Ook in Indonesie zal zo'n toeristenmeneer nooit op een normale manier aan een vrouw komen (gewoonlijk trouwen twee families met elkaar daaro) zij het dan dat hij plaatsen frequenteert waar o.a.veel stoephoeren te vinden zijn: de cafe's en disco's, waar hij zijn rupiah's in het rond strooit
Zo'n vrouw raakt onder de indruk van het vele geld en ziet dan een huis voor zich in Nederland, compleet met zwembad en pembantu. auto voorde deur, juwelen e.d.
Tot haar grote verrassing blijkt zo'n man of een hongerlijder te zijn, looser en in het ergste geval zelfs ook geen vast werk te bezitten.
Vervolgens gaat ze wanneer als het goed gaat inburgeren en dan komt de ware aard van een indonesische vrouw te voorschijn: ze is zonder handschoenen niet aan te pakken. Naast haar gestegen kennis van de nederlandse taal gaat ze haar situatie vergelijken met de situatie van andere indonesische vrouwen en dan krijg je de poppen aan het dansen. Over en weer pocht men over de suami, en wanneer er niets meer te pochen valt wordt zo'n vrouw heel ontevreden over haar suami. De man die dacht een lui leventje te kunen leiden, kokki in huis, elk uur van de dag gratis erop, een vrouw die je onder de duim kunt houden: zijn exotische "schone", ontpopt zich als een baaihaai.
Ik kan niet anders zeggen Mas dat ik je gelijk geef dat die Ollanders daar in Jogja, waarover je het hebt, veel te verbergen hebben. en niet zo gering ook
Je treft ze daar alle in hun lotsverbondenheid en ellendigheid aan op dat Mooinesia forum
06 maart 2010 20:31:01
Startpagina
Admin-login
RSS
Fan worden
Vertalen met Google
tegenwoordig steeds meer met Google, het lijkt wel of Google synoniem met internet is geworden. Wie weet heeft Google wel de kamus on line van die Jeroan overgenomen. Die kan natuurlijk wel inpakken nu Google zich op “zijn” markt begeeft. In ieder geval een genoegdoening voor iedereen waar die Jeroan zo van gejat heeft.
Hier is de link om te vertalen.
En hier is een proef, met een stukje uit de krant:
Sultan: Jangan Ingkari Sejarah Yogyakarta
Jumat, 26 September 2008 | 14:10 WIB
YOGYAKARTA, JUMAT — Menyambut Lebaran, Gubernur DI Yogyakarta Sultan Hamengku Buwono X mengimbau warga Yogyakarta untuk memelihara diri dari laku ingkar terhadap kesejarahan DIY. Sultan berharap, masyarakat dikaruniai keinsyafan untuk mampu menunaikan amanat para pendahulu Yogyakarta.
Masyarakat jangan mengingkari sejarah Yogyakarta yang penuh peradaban berbudi luhur, tidak ada amarah, dan tidak menang sendiri. "Idul Fitri harus bisa menjadi tonggak kehidupan di masa depan yang lebih baik dengan rasa jujur, adil, terhormat, dan bermartabat," ujar Sultan saat ditemui di Kantor Kepatihan, Jumat (26/9).
Dengan semangat kembali pada fitrah, diharapkan masyarakat Yogyakarta bisa menjaga keistimewaan khas Yogyakarta, terutama dari ancaman perang yang lebih besar, yaitu perang nafsu. "Hari raya Idul Fitri merupakan momentum yang tepat untuk introspeksi diri di tengah ketidakpastian status sebagai daerah istimewa," tambah Sultan. (WKM)
De vertaling naar het Nederlands, oordeel zelf over het resultaat:
Sultan: Niet te ontkennen geschiedenis Yogyakarta
Vrijdag, 26 september 2008 | 14:10 WIB
Yogyakarta, VRIJDAG - naar de show, Yogyakarta Gouverneur Sultan Hamengku Buwono X van Yogyakarta opgeroepen voor de burgers te blijven uit de buurt van het historische gedrag weigeren DIY. Sultan van hoop, community keinsyafan te kunnen voldoen aan het mandaat van Yogyakarta.
De gemeenschap moet niet ontkennen de geschiedenis van de beschaving is vol van Yogyakarta, nobel, geen woede, en niet winnen zelf. "Idul Fitri moet een belangrijke mijlpaal in het leven van een betere toekomst met een gevoel van oprecht, eerlijk, respectvol en waardig," zei de Sultan wanneer dit wordt geconstateerd in de Office-Kepatihan, vrijdag (26 / 9).
Met de opbrengst van de vervreemding, de mensen van Yogyakarta is te verwachten dat de handhaving van de bijzondere voorrecht van Yogyakarta, in het bijzonder tegen de dreiging van oorlog is groter, de eetlust voor een oorlog. "Dag feest, Eid ul-Fitr is een geschikte gelegenheid voor introspectie zelf in het midden van onzekerheid status als een bijzondere regio," voegde Sultan. (WKM)
Volgens mij moet je het hele stuk herschrijven, want de vertaling zit er vaak naast. Ik blijf liever mijn woordenboeken gebruiken. Soms moet je een woord in drie- vier woordenboeken opzoeken en weet je nog de juiste betekenis niet. Ik heb altijd beweerd dat het bahasa Indonesia een moeilijke taal is en ben daarvoor weg gehoond.
En nu deze weer terug vertaald:
Sultan: Jangan menolak sejarah Yogyakarta
Jumat, 26 September 2008 | 14:10 CIR
Yogyakarta, hari Jumat - untuk menampilkan, Gubernur Yogyakarta Sultan Hamengku Buwono X Yogyakarta disebut bagi warga untuk tinggal jauh dari sejarah perilaku menolak DIY. Sultan berharap, masyarakat keinsyafan untuk memenuhi mandat dari Yogyakarta.
Masyarakat seharusnya tidak menolak sejarah peradaban sudah penuh Yogyakarta, mulia, tidak marah, dan tidak menang. "Idul Fitri, sebuah tonggak dalam kehidupan masa depan yang lebih baik dengan rasa tulus, jujur, terhormat dan bermartabat," kata Sultan ketika ditemui di Kantor Kepatihan, Jumat (26 / 9).
Dengan hasil dari pembuangan, masyarakat Yogyakarta diharapkan kelanjutan dari hak istimewa khusus dari Yogyakarta, khususnya terhadap ancaman perang yang lebih besar, yang nafsu untuk perang. "Hari raya Idul Fitri merupakan kesempatan untuk introspeksi diri di tengah-tengah ketidakpastian status sebagai daerah khusus," tambah Sultan. (ERM)