01 oktober 2008: Tokoh Merah

Toko Merah
Tokoh Merah betekent “Rode Winkel” en is een groot rood huis dat aan de Kali Besar Barat nrs. 9 en 11

in Kota – Jakarta is gelegen. De naam Tokoh Merah is ontstaan toen het gebouw als winkel vanaf 1851, in bezit van een Chinese handelaar, dienst deed. Honderden jaren geleden verbleven er ooit gouverneurs-generaal van de VOC in dit huis. Voor zijn leeftijd ziet het gebouw er nog uitstekend uit. Het statige huis is onder Gustaaf Willem Baron van Imhoff, later (1743 - 1750) gouverneur-generaal van de VOC, omstreeks 1730 laten bouwen. Het waren oorspronkelijk twee huizen. Van Imhoff heeft hier van 1730 tot en met 1741 gewoond. Het gebouw heeft ooit ook de functie gehad van hogere zeevaartschool (Academie de Marine 1743 – 1755) dit was een van de oudste zeevaartscholen ter wereld. De dochter van gouverneur-generaal Jacob Mossel, Phillipine Theodora kocht ooit het huis, zij was toen getrouwd met Nicolaas Hartingh, de gouverneur van Java’s Noordkust, deze Hartingh was stinkend rijk als lid van de raad van Indië geworden. Toen Toko Merah nog uit twee huizen bestond woonden er ooit tegelijkertijd in het noordelijke huis de weduwe van Reinier de Klerk, zij stierf daar in 1785 en in het zuidelijke huis de weduwe De la Parra die in 1787 aldaar stierf. Daarna heeft het tot 1808 als “Heerenlogement” gediend.

Werd het exterieur bewust sober gehouden - je moest je rijkdom vooral niet uitdrukkelijk tonen - het interieur was rijk. Je treft er vaak traditioneel-ambachtelijke Chinese motieven aan, in felle kleuren rood, goud en zwart, zoals in Zuid China gebruikelijk was. Decoraties werden namelijk veelal door Voorindische en Chinese ambachtslieden uitgevoerd. Invloeden waren er trouwens over en weer. Zo werd het onder Chinezen populair huizen te laten bouwen in Hollandse stijl, met top- of trapgevels. Van de rode kleur kan niet gezegd worden dat deze typisch Chinees is. De kleur is eerder bruin en die kan toch niet met Chinees geassocieerd worden. Deze kleur werd aangebracht in 1923 toen het gebouw door de Bank voor Indië werd gebruikt. Tot dan toe waren de muren van het gebouw wit gepleisterd. In hetzelfde jaar werden er delen aan het gebouw toegevoegd, deze delen waren vroeger gesloopt. Men probeerde in die tijd het origineel zo dicht mogelijk te benaderen. De hoofdingang werd gemaakt naar een voorbeeld uit die tijd, de zijingang is nog origineel. Daar is nog pleisterwerk te zien waarin het familiewapen van Van der Parra in is verwerkt. Momenteel is het gebouw in het bezit van Perusahaan Perdagangan Indonesia (PPI) deze onderneming bezit 20 gebouwen in het oude stadsdeel Kota. De binnenkant van Tokoh Merah ziet er uitgewoond uit omdat het al lange tijd leeg staat.

null
Toko Merah in 1931


Omdat men in Jakarta tegenwoordig hard bezig is om van de oude Kota een toeristisch gebied te maken is nu het idee ontstaan om van Toko Merah een hotel te maken. De PPI heeft al verklaard dat zij bereid is om het gebouw te verkopen. Het hoofdkantoor is allang verhuisd van Kota naar het zakencentrum Jl. Sudirman. De verkoop van het gebouw zou ook goed zijn om het te onderhouden en als monument te beschermen. Dit zou ook in lijn zijn met wat het bestuur van de DKI Jakarta van plan is om het oude Kota gebied te revitaliseren, een plan dat nog niet echt van de grond is gekomen. Er zijn veel leegstaande gebouwen in Kota die niet meer gebruikt worden. Er is een verbod deze gebouwen als opslagruimte te gebruiken, daarna zijn er veel leeg komen te staan. Om het gebied een nieuw leven te geven moeten deze gebouwen een functie krijgen. De functie met een gebouw moet te maken hebben met toerisme, maar is dit haalbaar?

Uit de plannen: “Toko Merah heeft een oppervlakte van 5000 m² en is daarom zeer geschikt om er een boutique-hotel van te maken, of als receptieruimte voor huwelijken, vergaderruimte. Aan de achterkant zou er gesloopt kunnen worden om parkeerruimte te creëren.” Als ik dit lees dan zie ik de hele Toko Merah al grondig verpest, er wordt maar een beetje in de rondte gepraat, boutique-hotel is typisch een westerse onzinterm waarmee men de indruk tracht te wekken er mee begaan te zijn, maar op het gebied van monumentenzorg zijn ze in Indonesië niet te vertrouwen. De mooiste gebouwen tovert men om in een geplastificeerd stukje kitsch, dat is waarschijnlijk ook het voorland van Toko Merah en meer schitterende gebouwen in de oude stad, Kota.

Bron : Kompas, internet & "Historical sites of Jakarta" A. Heuken SJ
Uitg.: Cipta Loka Caraka - Jakarta 2000

Reacties

de laatste keer dat ik in kota was zag het er veel belovend uit.
lui die mee werkten aan het project hadden er ook een goed hoofd in.. maar ja.. ik zelf ben nog niet overtuigd van een goede afloop.
het is/was de bedoeling dat er ook niet zomaar meer verkeer mocht rijden.
volgens mij meen ik mij te herinneren dat er ook weer water komt..kan ik me ook best in vergissen.

in elk geval begint men zich te beseffen van cultureel erfgoed.

mocht het toch helemaal verkracht worden dan zie ik liever in elk geval de voorgevel nog als authentiek voorkomen.
op sommige andere plekken in indonesia gebeurt al iets soortgelijks met traditionele woningen.

een paalhut is een traditionele woning
een ouwe schuur is een monumentaal pand.
01 oktober 2008 22:52:51
De overheid heeft geen geld om dat Kota op te knappen, daarbij komt nog dat ze geen gevoel, laat staan deskundigheid hebben om monumenten te restaureren. Ik dacht dat er een gedeelte voetgangersgebied was geworden. Dat is een trend aan het worden in Indonesië. In Solo is er ook een Citi Wok waar het heel rustig is want welke Indonesiër loopt nou. Op die City Walk zie je Beca en sepeda motor. Terug naar Jakarta Kota. Van het oude Bank Indonesia Kantoor v/h hoofdkantoor Javasche Bank hebben ze een geldmuseum gemaakt.) . In het kantoor van voorheen de Nederlandsche Handels Maatschapij, zit nu het Museum Bank Mandiri. Ook is het Museum Adam Malik vlak in de buurt, dat zijn al trekkers. Maar als je leest dat het hotel dat eventueel in Toko Merah komen moet een grote parkeerplaats nodig heeft dan denk ik “in een voetgangersgebied ga je toch geen auto’s aantrekken”

Ik zag overigens in de Molukken dat traditionele huizen hard op weg zijn te verdwijnen, er is veel vernietigd door de burgeroorlog en nu er langzamerhand weer wat geld komt wil iedereen modern. Dat is de grote makke, als men in Indonesie niet modern doet wordt men niet voor vol aangezien.
02 oktober 2008 07:56:44

Uw reactie



Toegelaten BBCode:
[b] [i] [u] [s] [color=] [size=] [quote] [code] [email] [img] [youtube]

Reacties worden eerst beoordeeld alvorens te verschijnen.