26 oktober 2008

Een dagje naar ...Purworejo (II)

Aan de ronde om de alun-alun leek maar geen einde te komen. Aan de ene kant van het terrein had ik moeite om de overkant goed te onderscheiden, zo groot was die vlakte midden in Purworejo. Ik vroeg aan een

politieagent waar de Gang Afrikan was, maar hij moest mij het antwoord schuldig blijven, hij verklaarde alleen de namen van de hoofdwegen te kennen. Even verderop had ik meer succes en werd ik in de juiste richting gedirigeerd. Terloops werd ik erop gewezen dat de Mesjid Jami de grootste bedug ter wereld had, een bedug is een grote trommel, waar voorheen de gelovigen voor het gebed mee werden opgeroepen. Ik ben voor die moskee gaan staan en zag achter het hek de bedug. Maar ik had er verder niet zo een zin in, ik vroeg me af wat er nou eigenlijk precies te zien is aan de grootste bedug, de grootste alun-alun vind ik interessanter. Overigens is die Masjid Jami Purworejo al in 1834 gebouwd en daarmee het oudste gebouw van Purworejo. Alleen het oude is er niet meer aan af te zien, een moskee “behoort” voortdurend gemoderniseerd te worden. Ik liep de richting uit waar de Gang Afrikan en ook de kuburan Belanda zich moesten bevinden. Ik ging een straat die van de alun2 afliep in en zag ineens tot mijn grote verbazing een gebouw waarvoor een bord stond met daarop “Museum Tosan Aji”. Ik was stomverbaasd en liep het grote erf op om te onderzoeken wat dit nou weer te betekenen had, er zijn al weinig musea in Indonesië, dan verwacht je zoiets al helemaal niet in dit boerengehucht..pardon stadje.. Op het terrein en voor de ingang stonden diverse oudheden. Op het bordes werd ik ontvangen door een heer en dame in een PNS uniform, ambtenaren dus. De dame had kroeshaar, ik dacht meteen aan Indo-Afrikanen, maar zij was gewoon afkomstig uit Jayapura. Ik was echt een verzetje voor de twee, ik had sterk het vermoeden dat het museum niet zoveel bezoek trok. En als er bezoek kwam was dat zeker niet met autobussen tegelijk. Ik liet me het museum uitleggen door een sympathieke jongeman. Hij vertelde dat de basis van het museum een verzameling krissen was. Het museum is ooit opgezet op initiatief van twee ministers die afkomstig waren uit Purworejo. Men zat eerst in een groter gebouw, maar dat werd opgeëist als woning voor een hooggeplaatste en waren ze naar dit, te kleine, onderkomen verbannen. Het was een oud Nederlands huis, dat ooit als rechtbank had gediend, eigenlijk wel geschikt als museum Het museum bezit een verzameling van meer dan 600 krissen, daarbij nog allerlei andere traditionele wapens zoals o.a. “tombak”, dat zijn speren. Het hele proces van krissen maken wordt geduldig uitgelegd. De kris is een heel belangrijk symbool in de Javaanse cultuur. Nou ben ik niet zo geïnteresseerd meer in krissen. In het verleden heb ik een paar keer van die dingen gekocht en verkocht en zijn deze zich tegen mij gaan keren. Dat kan zomaar, een kris kan erg vol zitten met magie, en zelfs gevaarlijk zijn voor iemand zoals ik die niet in al die poespas geloofd. Echter als je tussen meer dan 100 miljoen mensen verblijft die hierin wel geloven dan bega je een grote fout om niet hetzelfde te geloven als al die mensen, ondanks dat je het zelf niet zo begrijpt. Van tijd tot tijd moet je rationeel denken opzij zetten en mee geloven met je buren en naasten, aanpassing heet dat. Naast de krissen zijn er allerlei beelden en gebruiksvoorwerpen te zien die in Purworejo en omgeving zijn opgegraven. Ook een steen waarop diverse dingen geschreven staan in Kawi het oud-Javaanse schrift. Het is leuk om zo een lokaal museum te bezoeken, zeker door het enthousiasme van de mensen die daar werken. Alhoewel ik hoorde door alles heen wel het geklaag over geldgebrek, men kon te weinig doen. Toen ik het gastenboek op 23 oktober invulde zag ik dat de laatste bezoeker op 17 oktober was geweest.

Hier wat plaatjes:



Na dit museum ging ik verder op zoek naar Kampung Afrikan. Ik keek in elke zijstraat om te kijken naar de naambordjes. Plots zag ik aan het eind van een staatje een grote poort. Ik dacht bij mezelf dat is vast de

Kuburan Belanda

Toen ik iemand die aan het begin van het straatje zat vroeg of dit werkelijk zo was zei deze “Ya”. Ik liep langzaam op de poort toe, deze was nieuw en nog niet af. Boven de poort stond vermeld “Memento Mori”dat is Latijn voor “denk eraan dat je zult sterven”. Ik heb inmiddels al heel wat oude Nederlandse kerkhoven gezien en ga er altijd vanuit dat alles is vernield. In deze gedachte werd ik niet teleurgesteld, voor wat betreft de oude graven. Dit kerkhof was overigens nog volop in gebruik. Ik heb niet echt gezocht naar speciale stenen van Indo-Afrikanen, ik heb zomaar wat stenen gefotografeerd omdat zij mij bijzonder leken.



Op een gegeven moment had ik het kerkhof wel gezien, hoewel niet alle stenen. Er waren twee mensen bezig met het verzamelen van dode kemboja-bloemen, die worden gedroogd en daar maken ze obat anti-nyamuk van. Dat zie je op veel kerkhoven, want daar groeien de kemboja. Ik liep het kerkhof af en vroeg aan iemand waar ik de Kampung Afrikan vinden kon. Die bleek nog een heel eind weg. “Jauh”werd er gezegd, ver. Toen ik vroeg hoe ver is jauh, kreeg ik als antwoord satu kilo. Dat is nog wel te belopen en ik ging op weg. Ik kwam door een kampung waar ik nogmaals de weg vroeg, ik kwam ook langs het graf van een generaal waar ik de naam van vergeten ben. Ik had een foto gemaakt maar vanwege het hoge heb dat er om het graf heen stond was die foto niet zo mooi en heb ik deze gedelete. Na nog een paar maal vragen werd het me duidelijk dat ik een grote omweg aan het maken was. Ik vond het niet erg en gaf me over aan een partij zweten onder de brandend hete tropische zon. Op een gegeven moment kwam ik terug in de straat waar ik begonnen was aan de zoektocht en na wat vragen bleek het niet meer zover, nog een keer afslaan en dan dicht bij een ziekenhuis trof ik dan de:

Kampung Afrikan

Ik zag dit aan het bord dat "iedereen" fotografeert die hier komt, dat van “Lady tailor”, de enige aanduiding van kampung Afrikan. Die bestaat uit twee weggetjes die eindigen in de sawa. Er is niets te zien, dat aan Indo-afrikanen herinnert. De huizen zijn vrij modern. Er is een oud houten huis, en twee stenen huizen uit vervlogen tijden. Maar zwartjes zie je er niet. Ik werd wel aangesproken door een oudere man die Engelse les aan het geven was en vertelde dat hij tien jaar bij de KBRI te Singapore had gewerkt. Hij noemde de naam van Theo van Beusekom, deze naam hoorde ik ook al in het museum Tosan Aji. Die Theo lijkt me wel een beroemdheid. Ed Vos heeft ook al eens zijn naam genoemd. Ik had zijn site al gezien dus weet ik van foto’s dat hij een Surinaamse vrouw heeft. Als ik dat zeg dan denken die Indonesiërs dat ik hem ken en laat ik ze in de waan. Ik heb nog wat foto’s en daarna geef ik de URL van de site van Theo bij Virtual Turis.





Hier de site van Theo van Beusekom.