02 januari 2009

Het Folterhuis

Verzwikte enkels, rug in de knoop, gebroken vinger, trammelantpoten, spaakbeen door je oog, enzovoort. Dit en meer wordt behandeld in de martelkamer van Pak Haji Na'im. Pak Hj. Na'im zelf is de pijp al uit maar


zijn portret hangt boven de deur van de martelkamer. Zijn zoon en neefjes zetten de traditie voort. In een der kampong Betawi, Cilandak, Jakarta Selatan staat een oud gebouwtje, met voor Jakarta, een redelijk open plaatsje er voor. Hj. Na'im is een bekend begrip bij vrijwel alle doktoren in en om Jakarta. Een traditionele behandelpraktijk die befaamd is bij het volk. Men kan hier zonder afspraak terecht. Vroeger was dit 24 uur per dag en 7 dagen in de week. Tegenwoordig tot 22:00u en op vrijdag gesloten. De wondermannen willen ook wel eens wat isterahat en santai (rust en plezier). Bovendien bulken ze toch van het geld.Het is de patiënt echter helemaal vrij om de hoogte van betaling per sessie te bepalen. Gemiddeld ligt dit tussen de 20.000,- en 50.000 IDR. Voor mensen die echt krap bij kas zitten is de behandeling gratis. Op plastic tassen na is dit volgens mij het enige wat er gratis te verkrijgen valt in Indonesië. Althans het enige positieve. Iedereen kan er namelijk gratis de tyfus krijgen. De behandeling beslaat doorgaans een tiental minuten en op een goede dag als zondag komen er tussen de 200 en 300 personen over de vloer. Een kleine rekensom en het mag duidelijk zijn dat de heren Na'im er geen verkeerd maandsalaris aan over houden. Al dit geld is overigens niet aan hen of hun onderkomen af te zien... een aftands hok is het. Dit draagt echter goed bij aan de mystiek dat de praktijken van de geneesheren omhuld.

Ik heb dus al maanden last van een pijnlijke ruggenwervel en was bang dat deze misschien wel verschoven zou kunnen zijn of iets dergelijks. Een tijdje terug liet ik mij dit per ongeluk ontschieten tijdens een gesprek over lichamelijke klachten. Het creperen en afsterven van bekenden is een populair gespreksonderwerp en er liggen altijd veel bekenden of familieleden in het ziekenhuis of pas onder de zoden. Doorgaans hou ik mij stil over pijntjes of ziek zijn want dit resulteert meestal in allerlei traditionele obat en pijit (medicijn en massage). Pijit heb ik helemaal geen problemen mee trouwens. Maar als dit niet helpt staat er steevast een bezoek aan de dukun (tovenaar)op het programma die indruk probeert te maken door zijn handen in zoutzuur te wassen en het over zijn tong te smeren? Bovendien spuugt zo een man nogal wat. Als die met zijn truukjes jou niet kan oplappen dan moet je naar de kliniek en daar wil je echt niet zijn. Afijn, mijn wervel deed zeer en daar moest wat aan gebeuren. Om al het gekakel maar voor te zijn opperde ik om meteen maar naar het ziekenhuis te gaan. RS Pondok Indah was ik al bekend mee en het is in de buurt. Het is een duur ziekenhuis voor mensen met geld. Eerst zou ik mij moeten inschrijven en na een half uur wachten en een half uur spellingfouten corrigeren kreeg ik mijn eigen ponskaartje. Ik moest mij melden bij de ruggengraatspecialist. Helaas startte zijn praktijk pas om 16:00 u maar we konden wel alvast een afspraak maken. Bij zijn receptiekamer aangekomen hing er echter een bordje aan de deur met daarop de mededeling "Close". Dat klopt... als je voor de deur staat ben je er namelijk al bijna. Na enkele minuten ijsberen meende ik toch echt een dame achter een balie te zien zitten. Ik duwde de deur op een kier en vroeg voorzichtig: "Close?". De dame antwoordde van niet. Ik ben maar niet over het bordje begonnen en vroeg of ik een afspraak kon maken voor in de namiddag. Dit kon natuurlijk niet want de dokter was er niet vandaag. En de dag er op was ie volgeboekt. De dag daarna ook. Het komende weekend was nog wel vrij. Dan hoefde van mij niet meer. Ik had namelijk al een uur vast gezeten in het warme verkeer en al meer dan een uur verkloot in het koude ziekenhuis. Toen ik besloten had dat ik niks meer in het ziekenhuis te zoeken had wilde ik er zo snel mogelijk uit zijn ook. Bij de liften is het echter altijd stikdruk. Men staat namelijk te wachten op de eerste verdieping en wil naar de begane grond terwijl de lift aan geeft op de zesde te zijn en hij gaat eerst nog hoger voor dat hij nog eens naar beneden komt. Tegenover de liften is het uitgestorven trappenhuis. Hierlangs zou ik snel buiten staan maar ik was echter vergezeld van mijn schoonzusje en die stond serieus zowat te janken omdat we via de trap gingen. Eenmaal buiten gingen we eerst maar wat eten uit de grobak. Tijdens de nasi goreng zonder vetsin kwam mijn schoonzusje met het idee om in de avond een bezoek te brengen aan Pak Hj. Na'im. Na haar verhalen aangehoord te hebben was ik best wel nieuwsgierig geworden en ik stemde in met haar voorstel.

Om 20:00u was het zover en parkeerden wij de Kijang op het plaatsje voor het gebouw. Het was er erg druk en de mensen stonden tot buiten. Ik moest een nummer trekken. Mijn nummer was 46 en het stond op een klein kaartje dat ooit eens deel uit maakte van een of ander lesmethode voor Engelse taal. Onder het "46" stond (alweer in goed Engels) "forty six", met daaronder "fo'ti siks". Ik was benieuwd of de afroep van de nummers ook in het Engels zou geschieden. Dit was niet het geval.Op dat moment waren patiënten 30, 31 en 32 aan de beurt. Daaronder bevond zich een klein meisje van een jaar of 5 met een gebroken bovenarm. Ik heb nog niet eerder een kind zo horen schreeuwen. De volwassen mannen konden er overigens ook wat van. Mijn zwager en schoonzusje krompen ineen bij het horen van deze kreten. Ik vond het hele gebeuren echter wel interessant en nam binnen plaats om alles goed te kunnen horen en zien. Ondertussen fantaseerde ik over welke martelingen mij aangedaan zouden worden.

De behandelingen verliepen vlot en daadkrachtig. Er waren patiënten bij die op eigen kracht naar binnen wandelden maar die door familie of vrienden naar buiten gesjouwd moesten worden. Men verwacht eerder het omgekeerde. Ik vermaakte mij hier uitstekend want het boeit mij uitermate als iemand anders pijn ondergaat. Omgekeerd is een ander verhaal. Het boeit ook enigszins maar niet in vermakelijke zin. De meeste pijnen (en ik kan er over meepraten) zijn echter van tijdelijke aard en na verloop van tijd weet je nog dat je pijn gehad hebt maar het gevoel zelf kun je jezelf niet meer herinneren dus maak ik me er meestal niet zo druk over. Al gauw was het mijn beurt en ik liep naar de zoon van Pak Hj. Na'im. De andere twee beulen zijn oomzeggers. Nog voor ik bij het krukje aan kwam wees de man naar mijn been en stelde vast: " Kaki, iye?". Ik keek eens naar mijn poot en overtuigde mijzelf er van dat ie net per ongeluk was scheef stond of zo. Ik ontkende en zei dat er iets met mijn ruggengraat aan de hand was. Een wervel is erg gevoelig. Ik moest met mijn rug naar hem toe gaan zitten en hij duwde zijn vingers aan beide kanten van mijn wervelkolom zo diep naar binnen dat het voelde alsof ie in m'n borstholte aan het wroeten was. Hij ging van boven naar beneden en had de gevoelige plek al gauw gevonden. Meteen vertelde hij dat er niks met mijn wervels aan de hand was. Er zat gewoon wat in de knoop. Gepaard met veel geweld ging hij de knoop te lijf. Erg pijnlijk maar ik gaf vanzelfsprekend geen kik. Het was echter aan m'n bezwete gelaat wel af te lezen dat het allerminst fijn aanvoelde. Nu was het de beurt aan zo ongeveer 15 andere aanwezigen in de kamer om zichzelf te vermaken. De behandelaars hebben trouwens een stevig gevoel voor humor. Het zijn dan ook niet voor niks Orang Betawi. Met regelmaat barst het publiek, tot op het plaatsje, in lachen uit. Ze zijn zelfs zo grappig dat menig gemartelde z'n lachen niet kan inhouden en de pijn vergeet. Het hoort er allemaal bij. Na een kleine 10 minuten was het voorbij en ik propte hem 50.000 IDR toe. Hij verbood mij emping, ijsblokken en pisang te eten. Maar ik hou van banaan en ging in onderhandeling over het eten van bananen. Een passend compromis werd gesloten en het verbod geld alleen nog voor pisang Ambon. Verder werd ik geacht elke ochtend bepaalde rekoefeningen te doen en over 5 dagen weer terug komen. Bij het in de auto klimmen merkte ik op dat er geen pijn meer rond die ene wervel zat. Hiervoor in de plaats deed het nu zeer over de lengte van maar liefst 6 of 7 wervels.. en niet te zuinig ook. Wel kon ik voor het eerst bepalen dat de pijn allen links van de kolom zat. In de auto vroeg m'n zwager of ik me al beter voelde. Ik antwoordde van niet en dat het zelfs erger was."Het werkt ook alleen als je er in geloofd" werd mij verteld. Nou, geloven doe ik het wel.

Na een aantal dagen was de pijn zo goed als verdwenen en was de dag gekomen dat ik voor mijn vervolgbehandeling langs komen moest. Dit keer was het een kwartier voor sluitingstijd. Er waren geen andere patiënten meer behalve de vrouw voor mij. Dat was een zwaar geval. Ze zag er echt niet goed uit. Ik hoefde geen nummertje te trekken en was vrijwel direct aan de beurt. De zoon was de enige die nog behandelde. De neefjes waren waarschijnlijk hun poen aan het tellen in een achterkamertje. Weer wees de man naar mijn been en opperde dat daar iets aan de hand mee was. Ik schudde van nee maar keek toch snel even naar beneden. Je weet maar nooit met zulke gasten. Hij was mij al helemaal vergeten en ik wees op mijn rug. Voor ik het wist stond ie aan mijn schouder te trekken en te duwen. Na zijn geheugen wat opgefrist te hebben herinnerde hij zich al gauw wat er aan mij scheelde. Meteen kreeg ik het weer te verduren. De pijn was niet te harden en de grapjes waren niet van de lucht. Hij vroeg zich af wat een Indiër in Jakarta deed en stelde vast dat ik hier was om in een film te spelen of deze te regisseren. Ik vertelde hem dat ik weinig met India en films te maken heb. Toch zou ik volgens hem maar eens auditie voor de sinetron moeten gaan doen.De behandeling was hierna vlug ten einde en tegen deze tijd werd er een man binnen gebracht die wat ongelukkig had lopen voetballen. Ik drukte mijn geneesheer 30.000 IDR in de handen (ik had immers meer pijn dan voordat ik onder behandeling stond) en hij vertelde mij over 5 dagen weer te komen. Onder luid geschreeuw van de voetballer begaven wij ons weer naar de auto. De pijn was iets minder dan na de vorige behandeling.

Bij mijn derde bezoek was de behandeling als voorheen. Dit keer viel mij echter pas op dat er in de aanliggende kamers nogal wat bedden stonden met daarop patiënten. Dit waren de hele zware gevallen. De heren Hj. Na'im houden er een soort van hospitaal voor de armen op na. Er zat dit keer in de behandelkamer een ouwe man die nogal een sterke geur verspreidde. Hij was een voormalig patiënt. Na aangereden te zijn werd hij naar Hj. Na'im gebracht voor een behandeling. Het was de bedoeling dat de man na zijn behandeling weer naar huis ging. Jammer genoeg wist deze man zich niet meer te herinneren waar hij woonde en kon zodoende ook niet naar huis gebracht worden. Sindsdien woont hij daar. Een soort van mascotte zeg maar. Het is alleen jammer dat ie zich niet wassen wil. Niet te harden was die lucht. Waarschijnlijk is er ergens een familie die al een half jaar hun opa kwijt is. Ondertussen ben ik weer in Nederland en ik moet zeggen dat ik niet beter geworden ben. Ik mag gerust zeggen dat het zelfs minder geworden is. Ik heb hier echter een hoop dingen aan m'n kop dus een bezoek aan de dokter zal er niet in zitten. Ik heb geeneens een huisarts en de laatste keer dat ik bij eentje was is al meer dan 10 jaar geleden. Deze had de boel ook al verkloot..vandaar dat ik niet zo happig ben op een bezoek. Ik zie artsen en doctoren niet anders dan als een monteur. Als er ergens een storing in een machine zit zal de monteur in bepaalde gevallen moeten experimenteren de storing te verhelpen. In andere gevallen kan een slechte of verkeerde reparatie uitgevoerd worden. In elk geval zal ik de heren van Hj. Na'im de volgende keer weer een kans geven want ik geloof wel dat ze het bijna voor elkaar hadden of .... wil ik er gewoon weer heen omdat ik me er zo vreselijk vermaakt heb?