28 mei 2008

Twee boeken

Laatst drie boeken gekocht, waarvan ik er eentje “Nyai Dasima” hier al onder de aandacht heb gebracht. Het onderwerp is zoals altijd geschiedenis. De boeken zijn de volgende:

Nusantara – Sejarah Indonesia
Door : Bernhard H.M. Vlekke
Vertaald uit het Nederlands door Samsudin Berlian
ISBN : 978-979-91-0107-5
Uitgever : KPG, Jakarta April 2008
xxiv+528 pag. Prijs 60.000 Rp

Originele titel : Geschiedenis van den Indischen Archipel van het begin der beschaving tot het doorbreken der nationale revolutie (1947)

Dit is een bekend werk, nu ook in het bahasa Indonesia. Ik las in een Indonesische resensi: “Membaca buku ini, aku jadi berpikir sendiri, mengapa penulisan sejarah negeri sendiri jauh lebih enak dibaca daripada karya penulis dalam negeri” Vertaald: Toen ik dit boek aan het lezen was dacht ik, waarom is een boek over onze geschiedenis zoals dit zoveel lekkerder om te lezen als een boek van een binnenlandse schrijver. Over de schrijver :
“Vooral zijn boek over de geschiedenis van Indonesië was een publikatie die zoveel indruk maakte, dat er niet alleen in 1945 een bekorte versie opnieuw in de Verenigde Staten verscheen, maar ook een vertaling in Nederland het licht zag (Roermond [etc.], 1947) en o.a. een bewerkte tweede druk van de Engelse tekst (The Hague [etc.], 1959). Ofschoon Vlekke geen koloniaal historicus was en door zijn verblijf in de Verenigde Staten in de keuze van relevante literatuur beperkt werd, legde zijn werk getuigenis af van een moderne en frisse kijk op die geschiedenis. Ongewoon was zijn meer Indonesië-centrische dan kolonialistische benadering. Vlekke vestigde meer dan gebruikelijk was de aandacht op de inheemse samenleving en de ontwikkelingen daarin en liet zich soms kritisch uit over de Nederlandse machtsontplooiing en de daarbij voorkomende misstanden. Vlekke had begrepen dat hij voor een Amerikaans publiek niet meer kon aankomen met een eenvoudige visie van een heldenverhaal van Nederlands kolonialisme of de slogan 'Daar werd wat groots verricht', maar tegelijkertijd wilde hij toch het belang en de betekenis van de Nederlandse aanwezigheid in Indonesië sine ira et studio schetsen. Juist in de periode van dekolonisatie na de bevrijding kreeg Vlekkes boek ook belang voor een Nederlands publiek.” Bron : Biografie Bernhard Vlekke Voor dit boek is de geschiedenis in mootjes gehakt en worden deze stukken steeds in een afzonderlijk hoofdstuk behandeld. Deze hoofdstukken zijn:

1) Fajar sejarah Indonesia
2) Kerajaan-kerajaan Indonesia
3) Pendiri-pendiri imperium di Jawa
4) Muslim dan Portugis
5) Pedagang dari negri rendah
6) Indonesia di zaman Sultan Agung dan Jan Pz. Coen
7) Keunggulan kekuatan laut di Indonesia
8) Keruntuhan negara-negara Indonesia
9) Aspek-aspek baru kehidupan di Indonesia
10) Orang Belanda dan Indonesia pada abad ke-18
11) Herman Willem Daendels, Napoleon dari Batavia
12) Thomas Stamford Raffles, pendiri Singapura
13) Johannes van den Bosch dan kaum liberal
14) Penyatuan Indonesia
15) Berakhirnya suatu koloni, lahirnya satu bangsa
16) Menuju perang dean revolusi

Men hoeft er dus maar een hoofdstuk uit te pikken om over een bepaalde episode in de Indonesische geschiedenis te lezen. Dat zal ik binnenkort eens gaan doen.


Het tweede boekje heet:

Keadaan Jakarta Tempo Doeloe
Sebuah Kenangan 1882 – 1959
Tio Tek Hong
2e druk, 2007
Uitg. Masup Jakarta 2006
ISBN : 979-25-7291-0
xx + 129 pag. Prijs 30.000 Rp

Dit is een leuk klein boekje geschreven door Tio Tek Hong een Chinese handelaar op Pasar Baru . Geboren in 1882 is hij toen hij ouder werd op een gegeven moment zijn herinneringen gaan opschrijven. Het begint met een herinnering aan de uitbarsting van de Krakatau, een van de grootste natuurrampen, zoniet de grootste die de moderne wereld heeft gekend. Verder over de plaatgramophone, het jagen in vroeger jaren, de paardentram te Batavia. De eerste ijsfabriek, dat vind ik altijd “sensationele” verhalen. Je moet je e3ens voorstellen, zo een warm klimaat en je kent helemaal geen ijs om een lekkere es teh manis of jeruk te drinken. Ik heb wel eens een verhaal gelezen over het eerste ijs dat ooit in Batavia aankwam, dat was met een schip uit Canada. Verder staan er stukjes in over de eerste elektrische lamp, de eerste motorfiets. Lekker nostalgisch zou men denken. Ik vroeg mezelf af wanneer ik me voor het laatst had verbaasd over een moderne uitvinding. Nou dat is al heel wat jaartjes geleden. Ik kan me nog herinneren dat toen ik op Changi Airport te Singapore in een trein van terminal 1 naar 2 stapte en wist dat die trein helemaal automatisch reed, dus zonder machinist, gewoon computer gestuurd, toen was ik wel even onder de indruk. Anno 2008 syta ik vaak aan de kant om dingen te bewonderen die onherroepelijk aan het verdwijnen zijn, bijvoorbeeld een boer die met koeien aan het ploegen is, iemand die zijn barang per pikulan vervoerd. En zo voort. Maar moderne dingen waarover ik me verbaas, nee die zijn er nauwelijks, daar zijn we toch al zo gewend aan.