17 januari 2009

Een dagje naar… Cirebon (I)

Op een gegeven moment vond ik dat ik in Pekalongan “uitgekeken” was, of werd ik bekropen door de vrees dat mijn pad de weg van de president zou kruisen? Op dat moment zou ik

vast worden tegengehouden, toegesproken en daarna weg gestuurd op een manier zoals alleen geüniformeerde Indonesiërs dat kunnen doen. Zeer autoritair dus, een wraakneming voor 350 jaar Nederlandse overheersing en kleine mannetjes kunnen ook eens een bevel geven aan iemand die boven hen uittorent, zullen zij dat zeker niet nalaten. Ik pakte mijn bagage bijeen, een klein koffertje op wieltjes en een handtas met mijn noodboek daar in. Ik liep naar de voorkant van het hotel en vroeg een duttende tukan beca voorzichtig of hij eventueel genegen zou zijn om naar de terminal te fietsen. Hij keek mij slaperig aan en zei “25.000”, ik antwoordde “10.000”, waarop de tukan een nog gemakkelijker liggende houding aannam, zijn ogen sloot om verder te gaan waar hij zo intensief mee bezig was. Ik besloot een eindje door te lopen, doch even verderop werd ik tegengehouden door een tukan beca die vroeg waar ik naar toe wilde. Ik zei “terminal bis” en dat ik daarvoor “10.000” wilde betalen. Hij zei “20.000” waarop ik doorliep. Een kleine 100 meter verder werd ik alweer aangehouden met de vraag of ik van de diensten van een tukan beca gebruik wenste te maken. “Ja”, antwoordde ik en zei dat ik gaarne naar de busterminal vervoerd wilde worden en vroeg tevens hoeveel de tukan daarvoor wenste te ontvangen. “15.000”, zei hij. “10.000”, antwoordde ik en hij stemde daarmee in. Even later was ik vrij snel en comfortabel tussen mijn barang zittend in de lawaaierige en stinkende buitenlucht op weg naar de terminal. Ik had gehoord dat er op deze route veel angkot reden, dat een ritje terminal 2000 Rp. kostte, het was dus eigenlijk een beetje onzin om in een beca te stappen. Het was waarschijnlijk een soort masochisme dat mij deed besluiten mijzelf aan de onbeschofte willekeur van deze 3-wielige maffia en de gevaren van het ongeregelde verkeer over te geven. Echter de beca in Pekalongan zijn bijzonder want erg hoog. Na een zeer luidruchtige rit, deze ging langs de snelweg, kwam ik bij de terminal aan. Stapte uit, rekende af en vroeg aan iemand die daar de weg stond te versperren, waarschijnlijk om geld te verdienen, nog waarschijnlijker om mensen af te zetten, om een bus naar Cirebon. Er werd mij verteld dat er genoeg reden, ook AC Patas, een airconditioning snelbus. Ik had daarvoor al snel een kaartje ad 29.000 Rp te pakken waarbij mij werd medegedeeld dat de bus al klaar stond. Hij was half leeg. De bus was voorzien van een soort ligstoelen waarvan de helft van het aantal stoelen kapot was, de rugleuning hing te ver naar achteren, lam geworden door lui liggende Indonesiërs. Maar achterin de buis vond ik gemakkelijk een plek. Indonesiërs zitten graag met zn allen op een kluitje voorin een bus, als er plaats vrij is, vindt men die zeker achterin.

We waren snel de drukte van Pekalongan voorbij, die ging over in de drukte van de jalan pantura. Pantura betekent pantai utara dat is noordkust. Dit is de oude postweg van Daendels, die nog steeds wordt gebruikt, het origineel ligt weliswaar onder meters steen en asfalt, vanwege voortdurende uitbreidingen en verbeteringen. Echter de weg, waarvan gezegd wordt dat deze tienduizenden Javaanse doden heeft gekost, door een man die nog steeds algemeen wordt gehaat in Indonesië is nog steeds de voornaamste levensader van Java. Dan te bedenken dat de weg als militair verdedigingswerk is gebouwd. Het was ook de eerste weg op Java, een weg die tegenwoordig voor een groot gedeelte voor vrachtvervoer wordt gebruikt. Vaak 2, soms 3 baans en hier en daar 4 baans en bij Semarang en Cirebon zijn er stukken Jalan Tol. Zware vrachtauto’s die een rookgordijn leggen, daartussen bussen die zigzaggend levensgevaarlijke inhaalpogingen wagen. Personenauto’s rijden er ook maar vallen niet op tussen al het grote geweld, behalve als er weer eens eentje met inhoud wordt verpletterd, alsof je met een moker op een blik sardientjes slaat. Na Pekalongan komt Pemalang, het landschap is daar saai, vlakke uitgestrekte sawa en kampungs vol roodgedakte huizen, dat is het beeld op de gehele jalan pantura, afgewisseld door stadjes en steden. In de sawa wordt gewerkt, tussen grote hopen gelig stro. Na Pemalang komt Tegal, die stad ziet er rijk uit, grote gebouwen waar motor- en autodealers hun vervoermiddelen verkopen, veel hotels, supermarkten en shopping malls. Allemaal bijeengewerkt met de wartegs in de Ibu Kota Jakarta, de mensen uit Tegal zijn een zeer ijverig volkje. In Tegal zie ik ook even een glimp van de zee, daar moet je snel van genieten, want hoe vreemd het ook klinkt en ondanks dat het een eiland is ziet men weinig zee als men op Java verblijft. Na Tegal komt Brebes, de bawang merah –rode uien- hoofdstad van Java en niet alleen bawang merah, maar ook de zachtgroene telor asin, gezouten eendeneieren, met een akelig hoog cholesterol gehalte. Althans dat maak ik er maar van want lust ze niet. Na Brebes komt Losari daar zie ik voor de tweede keer de zee die dag en veel vissersbootjes, in Losari steken we ook de grens tussen Jawa Tengah en Jawa Barat over, van Java naar Sunda. Na Losari komt Cirebon snel in zicht. Ook hier moeten we buiten de terminal uitstappen. En alsof het een groot complot betreft, je stapt vanuit een bus bijna rechtstreeks in een beca, waarvan de tukan op smekende toon “beca, beca” roept, alsof je blind bent. Het onderhandelen kan weer gaan beginnen, de smekende toon verandert in een bijna gebiedende van iemand die niet van compromissen wil weten. De beginprijs was ditmaal 25.000 (toe maar) ik eindig op 15.000 Rp, ik weet dat het ver is naar de stad en ik heb altijd een soort medelijden. Er zijn angkot, en ook taxi’s maar de laatste zullen echt rippers zijn.


Taman Suryaragi

Dit is een fort dat later is omgebouwd tot een lusthof annex meditatieplek voor de sultan en zijn vrouwen. Gebouwd in 1703, het hof ligt nabij een rivier en was oorspronkelijk omringd door een muur. In 1787 brak hier een opstand tegen de Nederlanders uit, dat gebeurde nog eens gedurende de Javaoorlog die van 1825 tot 1830 duurde. Het fort werd grotendeels vernietigd in deze beide oorlogen. De locatie werd in 1853 gerestaureerd onder leiding van een Chinese architect, deze heeft er een doolhof in echte Cirebon stijl van gemaakt, door het geheel lopen smalle gangetjes en kleine poortjes naar de volgende verassing of nergens naar toe.






Wordt vervolgd>>


Dit stukje is eerder op 12 april 2008 op het London.forum verschenen.