12 januari 2009

Benteng Portugis - Ouw

Wie het gebouw kent, mag het zeggen
Ouw ligt op het eiland Saparua bij Ambon (Lease eilanden), ik ben twee keer in dat plaatsje geweest. Er staat daar een ruĂŻne van een gebouw dat de plaatselijke

bewoners “Benteng Portugis” (het Portugese fort) noemen. Ik heb bij dat bouwwerk nooit het gevoel gehad dat dit een benteng is geweest, althans niet in deze vorm. Het kan natuurlijk wel zo zijn dat er ooit een fort gestaan heeft en men die plek zo is gaan noemen. Echter als ik op de kaart kijk dan ligt het ook niet op de juiste plek, want je kan Nusa Laut nauwelijks zien en de vaarweg richting Seram niet overzien, vandaar uit zou er een verrassingsaanval kunnen komen. Ik weet zeker dat de Portugezen zo een fout niet maakten.

Hier zijn wat foto’s

benteng portugis ouw

benteng portugis ouw

benteng portugis ouw

benteng portugis ouw

benteng portugis ouw

Volgens mij zijn voor een fort de muren veel te dun. De ramen zijn veel te groot, en lijkt het of daar kozijnen in hebben gezeten. De muren zijn ook veel te netjes gemetseld, daar is echt aandacht aan besteed. Het gebouw is heel groot geweest. Het kan bijvoorbeeld een pakhuis (cengkeh = kruidnagelen) geweest zijn. Men vertelde mij dat er vanuit zee veel botten en delen van menselijke skeletten zijn aangespoeld, jaren geleden. Dat moet van honderden mensen geweest zijn. De botten waren afkomstig van westerse mensen, want die botten zijn anders dan van de lokale mensen. Het gebouw is wel van koraalstenen gebouwd, dat is typisch voor Portugese forten. Hier en daar heb ik wel wat stukken gezien die eventueel van een fort geweest zouden kunnen zijn, maar met grote twijfel. Ik heb nooit iets in de literatuur kunnen vinden, maar ben ook niet echt op zoek geweest. Mijn bronnen zijn vrij compleet en heb ik al veel op dit gebied doorgenomen. Nooit iets over deze benteng gevonden.

Heeft iemand suggesties ?

benteng portugis ouw
Op dit plaatje is te zien dat het “fort” uit strategisch oogpunt niet goed ligt, men kan vanuit rechts (Seram) ongezien aangevallen worden. Ook is het eiland Nusa Laut nauwelijks zichtbaar. Dat maakt voor mij de benaming "fort" zeer twijfelachtig.



Reacties

In de oude reisverslagen wordt er, voor zover ik kon nagaan, alleen gesproken over een oude, stenen kerk, gebouwd in 1819 nadat de vorige kerk door brand verwoest werd bij de opstand van Patimura.
12 januari 2009 09:12:18
Hi Pat,

Als ik het me goed herinner staat daar in het dorp een forse kerk. Als dit een kerk was geweest had iedereen dat in het dorp geweten, maar ze blijven stug volhouden dat het een "benteng Portugis" is.
12 januari 2009 11:02:23
Zoals je zelf al schreef: een "benteng" is het niet

- slechte locatie
- te grote ramen
- te dunne muren

Wat het dan wel is, kan ik niet vinden.
12 januari 2009 14:23:48
van het nationaal archief:
http://www.nationaalarchief.nl/amh/detail.aspx?page=dbron&lang=nl&id=9#tab0
daar staan alle nederlandse forten en info over plaatsen.
over ouw staat het volgende:

De negorij Ouw, gelegen in het zuiden van Saparua, onder Ulat, stond bekend om de pottenbakkerij. In de 18de eeuw was de post nooit met meer dan één soldaat bemand
da's ook mooi kut als je daar in je eentje afgezet wordt...
misschien heeft het gebouw wel iets met pottenbakken uit te staan.
12 januari 2009 23:08:49
Hi Hompy,

Die pottenbakkerij is een kleinschalige huis industrie op enige afstand van het " fort" gevestigd. Het gebouw is daar veel te groot voor. Een kerk zou niet zo gek zijn, maar dat de mensen daar zoiets " vergeten" geloof ik niet. Al met al blijft het een mysterie.
14 januari 2009 03:39:46
De pottenbakkerij lijkt inderdaad een pure huishoudelijke industrie geweest te zijn. Voorlopig blijf ik echter bij de theorie dat het een kerk was.

Zij heeft eene zeer goede en ruime kerk, die van steen is opgetrokken, en de voormalige kerk vervangt, die bij de onlusten van 1817 verbrand werd, en waarvan men nog de ruĂŻnen ziet.

Uit: Neêrlands-Oost-Indië: Reizen over Java, Madura, Makasser, Saleijer, Bima, Menado, Sangier-eilanden, Talau-eilanden, Ternate, Batjan, Gilolo en omliggende eilanden, Banda-eilanden, Amboina, Haroekoe, Saparoea, Noussalaut, zuidkust van Ceram, Boeroe, Boano, Banka, Palembang, Riouw, Benkoelen ...
Door Steven Adriaan Buddingh
Gepubliceerd door M. Wijt, 1860
14 januari 2009 08:58:00
Beste Lionel;

Er is een boek v Landsbeschrijvingen door Rumphius,dat enkele jaren geleden door het Steunpunt Educatie Molukkers uit Utrecht vertaald is in het hedendaagse Nederlands.Dat is een uitermate goed boek.Ik houd wel v feitenboeken.
Een benteng kan natuurlijk ook gebouwd zijn vw de ligging in het eiland zelf.
Ik leees daar,dat er een groot Fort Duurstede was,dat beroend werd door de opstand v Pattimura.Dat is centraal gelegen bij het plaatsje Saparua.Dat werd pas in 1690-1691n gebouwd.Het op de duur de plaats in vd vestingen Hollandia,Delft en Huis te Velzen.
Ouw wordt beschreven als een negorij,dat vroeger niet ver vd kust op een heuvel was gelegen.Op ongeveer 1/2 mijl v Sirisori
naar het O af.Bestuurd in de tijd v Rumphius(2e helft v 17e eeuw/ca. 1700)door een Ptih met naam Pieter Anakota en was opvolger v zijn broer Anthonio.Er waren toen 376 mannen,1419 inwoners in het plaatsje zelf en 87 dati's(families)en verdeeld in een aantal soa's.Bij Ouw groef men goede aarde af,waarvan de beste potten an ender aardewerk werden vervaardigd en door heel Ambon verbreid.
Een beetje beneden deze negorij lag Tetuwaru oorspronkelijk(ZO richting).Ook wel genoemd Titawara,op ZO telijkste hoek v deze O kant.Het is een gevaarlijke en riskante hoek om omheen te varen vw de teilten en de sterke stromingen.Herinner wel:de Nederlanders hebben de Midden-Molukkers naar plekken aan de kust laten gaan,die soms een flink eind v d orspronkelijke nederzetting af lagen.
Ouw lag vroeger meer naar het N dus.

Tabe:
DP Tick
17 januari 2009 19:23:29
het ouderlijk huis van mijn moeder is in Ullath pal aan de grens met Ouw.

iedereen heeft het over benteng di Ouw,

Men heeft o.a. oude helmen gevonden en andere attributen in de buurt van de benteng.
op die plek zijn meerdere dingen gevonden.

had je daar niet naar gevraagd londoh?

londoh, mocht je nog een keer gaan, ga dan eerst naar de "saniri negeri" en vraag of ze je iets willen vertellen. bijvoorbeeld de "tuan tanah"
maar hou er rekening mee dat sommigen niet zo maar informatie geven.

de muren zijn misschien dun, de ramen groot, maar......

-- Ouw is dichterbij Nusalaut dan Saparua......

-- Vanuit Ouw is het met de boot sneller om naar oetan te gaan, aan de andere kant van het eiland (dan vanuit Saparua)

-- strategisch gezien is het begrijpelijk dat in Ouw een benteng stond.

misschien zijn dat redenen waarom er een benteng stond in Ouw.
verder weet ik er niet veel van af, ik weet wel aan wie je het zou kunnen vragen.

gr. Nel
01 februari 2009 22:29:56
b.t.w. Ullath was vroeger niet tussen Ouw en Siri-Sori.

ik weet niet of het in de nederlandse geschiedenis boeken staat, maar Ullath was voorheen in de bergen.

Door de oorlog tussen Ouw en Siri-Sori (Ik weet niet hoe lang de oorlog was en/of hoe vaak) hebben de Portugezen de Ullathnezen ertussen gezet.

h0mpy: wie weet was het die "ene man" die het destijds gedaan had hihihi
DP Tick: Fort Duurstede is in Saparua-stad.
Voor wat betreft de afstand tussen Saparua-stad (vanaf Fort Duurstede) naar de andere kant van het eiland:
de afstand lijkt kleiner dan de afstand tussen Ouw naar de andere kant van het eiland. (zie kaart)
Maar vanuit Saparua zou je dan over de bergen/heuvels moeten.
Vanuit Ouw is het gewoon sneller met de boot.

Voor wat de geschiedenis en/of adat betreft, dat staat niet altijd in de geschiedenis boeken, maar worden bijvoorbeeld wel beschreven in de kapata's.
Kapata's worden niet zo maar vrij gegeven!
En het is in de oude taal.

gr Nel
01 februari 2009 23:13:32
Hi Nel,

Ik heb daar met veel mensen gepraat, maar niemand heeft mij echt kunnen overtuigen dat dit ooit een benteng is geweest. Er is inderdaad van alles gevonden. Het kan natuurlijk dat er voor dit gebouw een benteng heeft gestaan. Ik heb altijd de nodige reserves als ik naar verhalen van de mensen daar luister, het zijn vaak verzinsels. Ik heb inmiddels al zoveel verhalen aangehoord. Alleen in de ouderen heb ik vertrouwen, die zijn nog in de tradisi lisan opgevoed. Ik vertrouw informatie van jongeren alleeen als het over het laatste model hp of sepeda motor gaat.

Je opmerkingen betreft met de boot sneller telde niet in die tijd met zeilschepen die Molukkers hadden trouwens kora-kora die waren levensgevaarlijk, want omdat deze geroeid werden konden die ook tegen de wind in varen. Strategie was het belangrijkst. Duurstede op Saparua ligt echt heel goed, want je kan schepen van een afstand zien aankomen, zodat de kanonnen geladen konden worden.

Toch wil ik je bedanken voor de info, want die komt van een insider en brengt ons misschien wel op andere ideeën
Gruces

Lon
01 februari 2009 23:28:04
heb je nog in het dorp rondgekeken of was je alleen bij de benteng?

ik heb in het dorp namelijk grote kanonnen gezien.

ik zal eens aan iemand vragen van welk jaar dat is, want het zijn wel oude kanonnen.

gr. Nel
01 februari 2009 23:46:38
Hi Nel,

Kijk dat bedoel ik nou, mijn informatie komt altijd van buiten, nooit van de mensen ter plekke. Ik ben rond wezen kijken bij de potten(dakpannen)bakkerijen en een oud kerkhof. Het liep al tegen de avond. Overigens zijn ze heel goed in het namaken van kanonnen in cement hoor, lijken net echt, als decoratie.

Ik zou het zeer op prijs stellen als je mij meer over die kanonnen kan vertellen, lokatie enz. Overigens geloof ik dat ik jatuh hati ben met orang Ambon en Seram, is ze in NL nooit gelukt :-))

Salam dari Solo

Lon
02 februari 2009 00:06:29
.
Had ik jou vorig jaar dan niet verteld dat er boven kanonnen zijn?
Hebben ze het jou ook niet verteld in Ouw?

Ik meen me te herrinneren dat mijn nicht vertelde dat die kanonnen van beneden kwamen, van de benteng.

Mijn nicht hield die woning in de gaten destijds, omdat ze de woning aan het renoveren waren.
De woning is van een zwager van mijn nicht, die woonden op dat moment ergens anders.
De woning en kanonnen staan ergens boven.
Maar ik zal het nog eens aan een orang Ouw vragen,

gr Nel
02 februari 2009 00:39:06
Trouwens, het dorp Paperu heeft ook een kanon.
Twee kleine kanonnen, waarvan er maar 1 over is.
Het is een kleine kanon. Ik moet daar een foto van hebben.
Ik zal ff vragen hierover, want ik dacht dat het van de negeri lama van Paperu (in de bergen) komt.

je hoort nog van me
02 februari 2009 00:52:52
Er zijn nog hier en daar kanonnen op de Molukken, maar veel zijn en worden er verkocht. Die kleine kanonnen zijn meestal Portugees, brons en mooi bewerkt.

In 2000 kon ik 12 van deze bronzen kanonnen kopen voor 1 juta per stuk, dat was geen geld, ongeveer 100 euro, ze brengen op de verzamelaarmarkt minimaal 10 x zoveel op, er moet natuurlijk wel nog transport bij gerekend worden. Die dingen heb je niet zomaar het land uit. De verkoper was een militair en kwam met een auto van het TNI. De kanonnen waren afkomstig van Ambon. Ik heb het toen niet gedaan, ik kan zoiets niet over mijn hart verkrijgen, ik ben van mening dat zoiets in dit land moet blijven. Verzamelaars verwijten mij nog steeds dat ik deze deal niet heb gedaan. Verzamelaars zijn in het algemeen "hebberts"

http://www.bronzecannons.net/cannons_for_sale.html
02 februari 2009 01:29:25
Er is nu een Indonesische site speciaal aan benteng - forten gewijd:

http://www.bentengindonesia.org/index.php

Mij benieuwen welke kant het opgaat :-)
09 april 2009 09:39:27
Ik heb het boek van G.E. Rumphius "De Ambonse eilanden onder de VOC" doorgelezen. Het verbaasde mij wel dat er bij Ouw helemaal niets stond over een Benteng Portugis. Hij vermeld wel dat Ouw vroeger op een heuvel gelegen was. De VOC heeft vele neogorijen naar de kust verhuist om de bewoners beter onder controle te kunnen hebben. Het is dus niet waarschijnlijk dat Ouw al in de Portugese tijd bestond.
26 juli 2009 12:20:22
Volgens mij is het een missiegebouw/kerk. De Portugezen waren sterke verspreiders via hun missies van het (katholieke) christendom. Ols ik de foto's zo bekijk kan ik niet tot een andere conclusie komen in combinatie met de missiedrang der Protugezen.
Zoals eerder opgemerkt zijn de muren veel te dun, te kleine stenen, te grote ramen en verkeerde plek.
08 november 2009 11:27:38
Hallo,

Ik wil even iets anders vragen, ik ben ook geinteresseerd in Ouw niet vanwege de historie, maar omdat mijn vader er geboren is, en ik in september naar Surabaya ga. Ik vroeg me af of iemand mij kan vertellen of het mogelijk is om vanaf Surabaya naar Saparua te gaan. Kan iemand mij daar info over geven?
selamat
07 augustus 2010 22:10:55
Vanaf Surabaya met Batavia Air rechtstreeks naar Ambon vliegen. Vanaf Ambon Pattimura Airport per taxi naar Tulehu. Van daar een speedboot naar Saparua.
08 augustus 2010 04:59:17

Uw reactie

: :

Reacties worden eerst beoordeeld alvorens te verschijnen.