17 februari 2009

Dukun Cilik Ponari

Afgelopen week zat ik bij wijze van uitzondering eens naar de TV te gluren, het nieuws, toen er ineens een bericht over een enorme volksoploop in de Dusun Kedungsari, Desa Balongsari te Jombang Oost-Java kwam.

Een oploop van mensen waarbij in een paar dagen reeds 4 doden waren gevallen.. Dat er doden vallen bij grote menigten dringende mensen is op Java niets bijzonders, maar de reden ervan intrigeerde me hevig. Waarom waren die mensen allemaal naar die plaats toegestroomd?

Vanwege Dukun Cilik Ponari. Een dukun is een wonderdokter, cilik betekent klein, hier een kind. Dat kind heet Ponari en is 9 jaar oud, ging nog naar de lagere school en zat in de derde klas. Ponari beschikt over bovennatuurlijke gaven die mensen van al hun ziekten kan genezen. Nadat hij een paar keer resultaat had geboekt ging het gerucht rond. Een gerucht gaat in Indonesië sneller dan de waarheid en daarom stroomden de mensen van heinde en verre toe om van de wonderbaarlijke gaven van Ponari gebruik te kunnen maken. Veel mensen die al jaren bij de dokter liepen, daar miljoenen Rupiah aan hadden uitgegeven, waren na een paar bezoekjes aan Ponari genezen van al hun kwalen. Een bezoekje kost haast niets, slechts eem minimale bijdrage van 10.000 Rp, maar je moest er wel lang in de rij voor staan en vaak kon men door de grote drukte niet eens geholpen worden. Nu is daar door de politie een einde aan gemaakt, want de “praktijk” liep vreselijk uit de hand.

Geen volk ter wereld dat zo bijgelovig is als de Javanen, ook geen volk dat zich zo vaak ziek voelt, bij motregen krijgen ze hoofdpijn, bij een zuchtje wind worden ze verkouden, bij zware regen slaat de griep toe. Gelukkig verkoopt elke warung een keur aan medicijnen. Pillen, drankjes, poeders in elke kleur en voor elke aandoening. Dokters hebben het voortdurend druk, vaak houden die meteen apotheek aan huis, zodat er grof verdiend aan de door hen voorgeschreven medicijnen kan worden. Een doktersbezoek voor een verkoudheid levert de patiënt al vlug drie soorten pillen op, graag heeft men dan nog een prik voor alle zekerheid. Ziek zijn is ook een onderwerp waar graag en veel over gesproken wordt. In Indonesië zijn de meeste inwoners niet verzekerd tegen ziektekosten, meestal wordt alles betaald uit eigen zak. Is die leeg, dan wordt er een beroep op de familie gedaan, de familie vormt in Indonesië de sociale zekerheid, studiebeurs, pensioen enz.. Bij een ernstige ziekte of ongeval gebeurd het niet zelden dat een familie in een financiële afgrond duikelt. Vaak wordt er ook een beroep gedaan op een zgn. dukun, een wonderdokter of kwakzalver. In die bisnis gaat erg veel geld om, want het vertrouwen in dit soort figuren, magie en het bovennatuurlijke is erg groot.

Hoe komt Ponari aan zijn bovennatuurlijke gave? Volgens de ouders van Ponari was het 17 januari toen Ponari met zijn vriendjes aan het spelen in de sawa was, het begon te regenen en te bliksemen. Ponari werd door een bliksemstraal getroffen, op dat moment lag er ineens een goudgele steen groter dan een kippenei op zijn hoofd. Hij nam deze mee naar huis en liet de steen aan zijn ouders zien en vertelde wat er gebeurd was. Toen zijn opa het verhaal hoorde zei deze dat ze de steen zo ver mogelijk weg moesten gooien. De steen werd tot drie keer toe weggegooid maar kwam steeds weer terug op het erf. Toen borg Ponari de steen maar op en zei : "Deze steen kan zieke mensen genezen". De ouders van Ponari wilden eigenlijk wel weten of de profetische woorden die hun kind gesproken had waarheid bevatten. Er was een kennis die aan hoge koorts leed, Ponari probeerde de steen, door de steen in water te dopen en dit drankje door de zieke te laten opdrinken, de patiënt werd onmiddellijk beter. Toen buren dit verhaal hoorden stuurden ze zieke familieleden naar het huis van Ponari, ze werden, na van het door Ponari behandelde water gedronken te hebben allemaal beter. Toen begon het gerucht op gang te komen en kwamen er steeds meer mensen naar het huis van Mukharomah en Kamsin, de ouders van het kind, Zoveel dat Ponari niet eens meer tijd overhield om naar school te gaan of te spelen. Een vloedgolf van mensen kwam op het huisje af, de weg naar het huis, een aarden kampungweg werd helemaal uitgelopen en veranderde in een grote modderpoel, het was immers regenseizoen.

Volgens de ouders van Ponari was er nooit iets bijzonders aan Ponari te zien, hij was een gewoon kind, ook waren zijn prestaties op school niet meer dan gemiddeld. Ze hebben altijd heel gewoon geleefd, ze moesten wel, want ze hebben het arm. Ook heeft vader Kamsin niets paranormaals in zich, maar wat Ponari presteert is volgens vele mensen buitengewoon. Hij draagt met zijn gave ook bij aan de gezinsinkomsten. Hij zorgt er niet alleen voor dat het gezin nu goede inkomsten heeft, maar ook dat vele mensen in zijn omgeving een inkomen kunnen verwerven. Als er op Java veel mensen bijeen komen, dan komen er ook als van uit het niets tukan parkir opdagen, allerlei kaki5 die eten verkopen, verkopers van speelgoed, kleding enzovoort. Dus ook die mensen trekken er profijt van. Er worden ook volgnummers voor 1000 Rp per stuk verkocht, de opbrengst daarvan is voor de desa bestemd.

Al snel werd de desa Balangsari te Jombang bezocht door honderden, toen duizenden mensen per dag die hulp nodig hadden. Op het laatst waren dat er 5000 - 6000 per dag. Op een gegeven moment was Ponari in staat om aan 6500 mensen per dag hulp te verlenen. Dat was de dag voordat de politie een eind aan de praktijk maakte, want het liep vreselijk uit de hand. Ponari hielp al die mensen in slechts 2,5 uur tijd. De mensen die naar de desa waren toegestroomd richtten ook veel vernielingen aan door hun gedrang en alle trucen om vooraan in de rij te komen, zoals te doen gebruikelijk op dit eiland. Ook moesten de putten van de buren het ontgelden want voor de geneeswijze van Ponari had men een beker water nodig, daarin doopte Ponari zijn goddelijke steen in en dat was het. De bezoekers betaalden een vrijwillige bijdrage van 10.000 Rp, soms in natura, bakstenen om een nieuw huis te bouwen, zakken rijst, HP'tjes enz. De bijdragen waren vaak vele malen groter dan 10.000 Rp omdat vele mensen die genezen waren hier dolblij mee waren. Het was maar goed dat de politie met 70 man sterk een eind maakte aan de drukte, want Ponari was ook ziek geworden door al het werk, hij was sterk vermagerd de laatste week.

Ondanks het politieverbod bleven de mensen toestromen. Toen de samengestroomde massa hoorde dat Ponari voorlopig niemand helpen kon werd de menigte kwaad. Zij haalden de vader van Ponari het huis uit en gaven hem een aframmeling omdat hij hen genezing onthield. Vader Kamsin moest met verwondingen en in shocktoestand in het ziekenhuis worden opgenomen. De buren van de familie hebben daarna aangeboden om Ponari in huis te nemen zodat hij rust kon krijgen. Wat gebeurde er echter, de buren eisten van de familie om 200.000 Rp te betalen om voor het levensonderhoud van Ponari en ze hebben de familie ook gedwongen een bedrag te betalen voor allerlei onduidelijke zaken. De moeder, die er alleen voorstond gaf toe, want zij dacht dat haar buren het beste met haar voor hadden. De buren dwongen daarna Ponari ook om te werken, ze haalden hem 's morgens vroeg zijn bed uit om aan de slag te gaan en de wachtende patiënten te helpen. Inmiddels is Ponari weggehaald en met onbekende bestemming verdwenen.

Misschien komt er nog een vervolg op deze typisch Javaanse saga. Hieronder enige televisiebeelden, om te kunnen zien wat voor een rotzooi het in die desa was, maar nogmaals: Typisch Javaans.




RCTI



ANTV



SCTV "opbrengst 500 Rp miljoen in drie weken!"

Dit is dan het "echte" Indonesië, waar zoveel toeristen zo lyrisch over kunnen worden. Ik denk bij mezelf "Teringzooitje". Ook mag men grote vraagtekens zetten bij de werking van de gezondheidszorg in Indonesie.

Het artikeltje hierboven is samengesteld uit vele krantenberichten, waarin vaak het sensationele element niet ontbrak.