22 februari 2009

Resepsi perkawinan

Afgelopen zondag was ik aanwezig op een Javaanse huwelijksreceptie. Toen wij op weg gingen zagen we dat er in bijna elk gebouw of zaal die zich daarvoor leende een resepsi plaatsvond. Ook waren er in het verkeer opvallend veel batik overhemden,

sarong-kebaya en Arabisch aandoende kledij te ontdekken. 15 februari was de perfecte dag voor recepties waar stelletjes die op 14 februari Valentijnsdag , Hari Kasih Cinta, waren getrouwd en zich de daarop volgende dag lieten fĂŞteren. De receptie waar ik naar toeging vond plaats in het Gedung Pertemuan Perhutani, het feestgebouw van het boswezen, een modern betonnen blok. Nadat we de auto op de krappe parkeerplaats hadden neergezet, de tukan parkir 2000 Rp hadden gegeven, gingen we naar binnen. Bij de ingang stonden er een paar mannen in beskap, de traditionele Javaanse herenkledij. Deze bestaat uit een sarong, een zwart hooggesloten jasje, een blengkong op het hoofd, een speciale band om de kris op de rug te binden en zwarte sloffen. Voor de dames is dit sarong, kebaya en het haar met een zgn. konde van achteren. We zetten onze naam in het receptieboek, stopten een enveloppe met inhoud in de daarvoor bestemde gleuf en namen ons "sovenir" in ontvangst, een stenen huisje, waar ik niet zou weten wat ik er mee aan zou moeten. Daarna naar binnen, op zijn Javaans handjes schudden met de traditioneel geklede familieleden. We namen daarna enigszins achterin de zaal plaats. Voorin komen het bruidspaar te zitten en de naaste familieleden en vrienden, hoe minder belangrijk je bent hoe verder je naar achter zit. Op de tafel staan glazen thee, ook is er water verkrijgbaar, wat een verschil met de gemiddelde Nederlandse huwelijksreceptie die vaak in het teken van offerandes aan Bacchus staat. De zaal was een zeer ruim betonnen geval, de stemmen klonken zoals dat in een stationshal te horen zou zijn, "Attentie, er zijn in dit station zakkenrollers gesignaleerd, let op uw bagage en uw eigendommen". Later werd het er erg heet, ondanks de aanwezigheid van ventilatoren en hier en daar airconditioning, allemaal verkeerd opgesteld, foutje bij de bouw zullen we maar denken. Het bijwonen van een Javaanse huwelijksreceptie is een passieve aangelegenheid, je gaat zitten op een stoel die in rijen staan opgesteld, met om de zoveel stoelen een tafeltje en kijkt naar wat er gebeurd. Op een gegeven moment wordt de bruid binnengeleid, niet lang daarna de bruidegom. Beiden nemen plaats op vergulde stoelen, ze zijn voor 1 dag koning en koningin. Er worden wat rituelen gedaan. Alles staat in het teken van foto's en video's maken. Er loopt een man met een videocamera door de zaal (bij de beter gesitueerden) en op de verhoging worden er foto's van het bruidspaar en familieleden en vrienden gemaakt. Dat is het wel zo een beetje. Natuurlijk is er ook eten, want zonder eten is een feest niet compleet, zoals in het westen de drank op een feest of receptie vloeit. De eruid zat dik onder de plamuur en was zenuwachtig, de bruidegom was nog zenuwachtiger, liep op trillende beentjes naar de slachtbank, pardon, de verhoging die speciaal is opgesteld voor het bruidspaar en de wederzijdse ouders.

Er was in deze zaal iets raars gebeurd met de opstelling van de stoelen, deze waren in de lengterichting van de zaal neer gezet, zodat je met een schuin hoofd naar het gebeuren aan de kop van de zaal moest kijken, nekkramp natuurlijk. Ook stonden er allerlei hinderlijke betonnen pijlers die het zicht belemmerden. Men had dit waarschijnlijk gedaan opdat er meer mensen in de zaal plaats konden nemen, helaas was dat iets te optimistisch ingeschat want lang niet alle stoelen waren bezet. Hoe voller het op een resepsi is hoe geslaagder die wordt gewaardeerd. Met de opstelling zat je niet naar het bruidspaar te kijken maar naar andere receptiegangers. Afijn mijn overkant kon eens een witte kop nader bestuderen.

Deze resepsi was, toen deze eenmaal begon, er eentje gevuld met toespraken die een uitstekend voorbeeld waren van Javaanse welsprekendheid. Dat hoorde ik aan de klank, want zelf spreek ik slechts een zeer zuinig mondje Javaans. We waren om 10.00 u uitgenodigd, doch de resepsi begon pas om 11.15 u en ging zeer traag vooruit, vooral doordat er velen waren die hun welsprekendheid in het Kromo (de "hogere"Javaanse taal) ten gehore wilden brengen. Helaas begrijpen vandaag de dag veel javanen deze taal niet meer. De enige die kort en krachtig sprak was de Iman, maar ja die was speken in het openbaar gewend. Iedereen zat wat onrustig op zijn stoel te schuiven, men wachtte op het eten, dat is de voornaamste reden waarom men naar een trouwreceptie komt, eten. Het is ook publiek geheim dat men na gegeten te hebben zo snel mogelijk weg wil. Dat heet SMP - Sudah Makan Pulang. Het menu op Javaanse bruiloften is altijd ongeveer hetzelfde: Snack - Sup - Nasi - Es. De snack bestaat uit iets zoets en iets hartigs, in dit geval een stukje blackforest cake en een loempiaatje, de laatste gevuld met gehakt en een gemeen klein rawitje er naast. Dan de sup, die is altijd helder waar het een en ander in drijft, plakjes zachtroze sosis, er zitten ook altijd van die groene doperwtjes in, die je anders nooit ziet, schijfjes wortel, soms paddenstoelen en iets met deeg en gehakt. Dit keer was dat in stervorm gebakken en dat lag dan in de bouillon. het zag er vreemd uit, maar smaakte wel. De bediening was ook uiterst efficiënt, het leek wel een peloton militairen die door de zaal marcheerden, uiterst zeldzaam dat zoiets goed verloopt. Dan de "hoofdmaaltijd", nasi natuurlijk, die in een bloemvormpje op het bord komt, daarbij zit iets met groenten, zeker sambal goreng hati, heeft waarschijnlijk iets met de liefde te maken (hati!), acar, krupuk, iets van gehakt dat er niet uitzag. Ook in bloemvorm en chocoladekleurig, maar smaakte, vreemd genoeg, niet slecht. Drie gangen waarin gehakt was verwerkt, het leek wel woensdag, of een diner voor bejaarden met gebitsproblemen. Een miezerig garnaaltje in dik deeg gebakken met ze staartje naar buiten, completeerde het geheel. Nou ligt Solo ver van zee, en zal dat beesie eerst wel in de formaline hebben gezwommen. Toen kwam het klapstuk: es. Dat was zo allejezus lekker dat ik een tweede porsi heb bemachtigd, maar dat was van een andere soort die me niet zo boeide. Een vriendin vertelde dat dit ijs heel erg gemakkelijk te maken is en heeft mij aangeboden om te leren. Het is gemaakt van bevroren kokosmelk met fruit.

Overigens kwam enige dagen geleden ene Prof Dr Ir Umar Santoso MSc met resultaten van een onderzoek door de Fakultas Teknologi Pertanian te Yogya uitgevoerd. Daaruit bleek dat 65% van de gevallen van voedselvergiftiging veroorzaakt worden door eten dat afkomstig is van cateringbedrijven. Als je ziet hoe er gewerkt wordt dan is dat ook wel logisch. Het eten wordt vervoerd in grote gamellen die in een Suzuki open bak warden geladen. Men zit gewoon op de grond buiten op straat, op te scheppen. Veel ondeskundig personeel, dat voor een dag of twee is ingehuurd en die maar iets doen. Ook de zucht van Javanen naar goedkoop, daarbij nooit op kwaliteit lettend.

We hadden gegeten dus konden we pleitte, de resepsi boeide in het geheel niet, maar het was voor het eerst dat ik bij zo een gelegenheid behoorlijk had gegeten. Meestal is de kwaliteit tussen matig en nauwelijks te vreten. Het ijs bijna altijd bijna gesmolten, nu niet en daarom kon ik voor het eerst van deze lekkernij proeven dat die lekker was. Het is echter bekend dat kwaliteit niet hoog in het vaandal staat geschreven in dit land. We gingen af door een zijuitgang, als eersten, achterom kijkend zag ik dat ons voorbeeld snel navolging vond. SMP.......

Ik had mijn recordertje tijdens de resepsi even aangezet. Ik heb 7 stukken gekozen. Ik heb bij iemand die vaak op resepsi komt nagevraagd wat de betekenis van de stukken waren. Ik keerg te horen "Dat is een resepsi" De Javaanse taal die wordt gebruikt is Kromo, die nauwelijks meer begrepen wordt, laat staan gesproken










Er is ook altijd muziek op resepsi aanwezig, als al de traditie is afgewerkt worden er Lagu Barat ten gehore gebracht, en wat Indonesische populaire muziek. Op dit "feest" werd er een vertolking van "Endless Love" origineel van Diana Ross & Lionel Richy (Mijn zwarte broer). De uitvoering die ten gehore werd gebracht was nauwelijks te pruimen vanwege het belabberde Engels. My endless lap. To herts, To herts zet beat as wan ... My endless lap. Oooh-woow. Boom, boom. Boom, boom, boom, boom, booom ...

Hieronder nog twee stukjes moderen: