19 maart 2009

Luhu - Hoamoal - Seram Barat (III)

Na de ochtendkoffie gingen we op pad, twee motorfietsen, ik zat achterop een nogal grote, die had ik uitgekozen omdat ik betaalde en de zwaarste van de twee was.

We reden Luhu uit, dat toch een aantal straten kende, een vrij grote plaats voor Seram. We kwamen al snel in een schitterend bebost gebied, de weg was smal, maar goed, het zou een Nederland een fietspad door een recreatiegebied genoemd worden. Er was nauwelijks verkeer. Wat er aan verkeer was waren voetgangers, mensen die allemaal een parang droegen en op weg waren of terug kwamen van hun tuinen.

De weg begon als snel te stijgen, de helling naar boven was erg steil, de motoren gromden vervaarlijk toen zij omhoog kropen, Pak X had het niet meer achterop de motor, hij leek wel bang. Zeker toen de motor waar ik achterop zat ineens met het voorwiel van de grond kwam en ik er achter stond, begon hij angstig te protesteren. Ik zei hem dat ie gerust terug kon gaan, ik kon ook wel alleen verder met de goede tukang ojeg die ik had, knipogend naar de jongeman die de motor bestuurde. Op een hoge top met een prachtig uitzicht stopten we, Pak X moest even geestelijk bijtanken. In de verte lag Luhu, de baai van Piru was te overzien zien alsmede een eilandje in die baai, nu ik inmiddels daar ook ben geweest weet ik dat ik op Pulau Babi en Kaibobo uitkeek. Na het mooie uitzicht reden we door een pas van steile kale rotsen. Er stonden veel bomen met een witte bast zoals berken, dat bleek kayu putih te zijn, die zijn voor winning van de olie die deze boom bevat, een geliefd massagemiddel in Indonesië, zelf vind ik de lucht van die olie vreselijk.


We kwamen bij Lokki aan, die plaats is tijdens de kerusuhan met de grond gelijk gemaakt en veel van de inwoners zijn gevlucht. Er stonden lange rijen kleine huisjes die ooit voor de vluchtelingen waren gebouwd, veel waren er verlaten. Ooit heeft in deze plaats fort Dwingeland gestaan. Ik wist bijna zeker dat daar niets van over zou zijn. Pak X ging aan het werk om informatie te zoeken, doch kreeg niet hetgeen ik wilde weten. Hij wist eigenlijk niet eens waar hij over praatte, maar hij wilde zijn werk als mijn gids doen. Hij was daar voor wat mij betreft niet geschikt voor, hij drong steeds voor, ik kwam niet aan het woord. Lokkie had weinig te bieden, het was er desolaat en treurig. We reden verder, naar Laala, waar ook een fort gestaan zou moeten hebben. Ook van deze desa was niet veel meer over. We stopten bij een warung om koffie te drinken. Toevallig ook het kantoor van de kepala dusun, waar we een gesprek mee aan gingen, het was een oudere man die veel van zijn omgeving afwist. Hij had allemaal gegevens van de overheid, interessant om in te kijken. Ook hier irriteerde ik me hevig, want steeds kwam Pak X ertussen in het lokale taaltje en was de kepala dusun afgeleid. Ik stopte maar met het vragen. Ik vernam dat er in het binnenland bij Laala een fort was, maar een Moluks fort dat had mijn interesse niet. Na de koffie, pisang goreng en sigaretjes gingen we weer terug. Ik had genoeg gezien, de omgeving stemde mij tot treurnis.


In Lokki stopten we bij een warung, een van de stenen huizen die de brandstichtingen had overleefd en weer helemaal was opgeknapt. We gingen buiten zitten om te kletsen. Ik had dorst en bestelde Aqua, ook voor de anderen. Er werden nieuwtjes uitgewisseld, over iemand die pas gisteren een ongeluk bij het omzagen van sagopalmen had gehad, hij had het niet overleefd, doodgebloed, ziekenhuizen zijn hier niet, een dokter is ook moeilijk te vinden. Pak X zag bier staan en zei dat hij trek daarin had, de eigenaresse van de warung had zelfs een koelkast waarin ze ijs bewaarde. Ik bestelde een paar flessen, en keek eens naar Pak X en dacht dat hij voelde dat de aandacht van Allah even verslapt was en daarom wel aan het bier kon. Kon hij de angsten die hij onder het rijden had opgedaan even vergeten. Na een half glas geledigd te hebben voerde hij het hoogste woord, gelukkig in een taal die ik niet begreep. Ik had er snel genoeg van en stelde voor terug te keren naar "Luhu" want het werd al heet. Na Lokki is de weg weer schitterend je rijd voortdurend door het bos en langs tuinen. We kwamen op de terugweg nog een grote groep mensen langs de weg die de sago-oogst naar hun desa terug gingen brengen. Sago wordt op Seram nog steeds veel gegeten. Toen we terug in Luhu waren was Pak X dolblij, hij vertelde aan iedereen die het maar horen wilde hoe ver weg we geweest waren en hoe moeilijk de tocht wel was geweest. Ik besloot na het eten door Luhu te gaan wandelen, alleen, zonder Pak X. Als je alleen bent is het veel leuker met de mensen te spreken dan wanneer je begeleid wordt door iemand die het lokale taaltje spreekt en van kletsen houdt. Op verschillende plekken in Luhu waren mensen stenen aan het klein slaan, dit was bedoeld voor nieuwe wegen naar Serikambelo aan de westkust en een weg naar het zuiden van het schiereiland. Ook hier zou de ontwikkeling na eeuwen stilstand gaan toeslaan. Als ik zag in welk tempo de stenen werden klein geslagen zou die wegenaanleg nog jaren in beslag kunnen nemen. Ik liep weer terug, langs de moskee, waar iemand in Arabische kledij zat, alsof Luhu in de woestijn was. Het is op de Molukken de gewoonte dat mensen die Haji zijn geworden zich als bewijs daarvan in Arabische kledij hullen, om zich zo te onderscheiden van de rest. Toen ik door en steegje liep botste ik pardoes tegen een politieagent op, ik zei "Selemat siang Pak". Hij keek me aan of hij zijn eigen ogen niet kon geloven. Hij bleek het hoofd van de platselijke politie te zijn en vroeg meteen of ik me al bij het politiebureau had gemeld, "Nog niet Pak, ik ben net aangekomen", redde ik me uit de situatie. Die Indonesiërs toch altijd met hun rapporteren, het invullen van papieren die voor een archief bestemd zijn. "Ik zal meteen naar het politiebureau gaan pak", beloofde ik. Ik liep terug langs het huis waar ik logeerde, zocht mijn paspoort en een fotokopie daarvan op en ging daarna op zoek naar het politiebureau. Pak X ging mee, vast om interessant te doen, of vermoedde misschien dat ik moeilijkheden kreeg. De politiepost was een oud houten gebouw, met daarvoor een tafel en enkele stoelen. Politieagenten waren in geen velden of wegen te bekennen. Pak X ging op zoek en kwam na verloop van tijd terug met twee jonge, in burger geklede agenten. Het doel van mijn komst was al uitgelegd, doch beide agenten schenen er weinig van te begrijpen. Ik vertelde hun dat ik een fotokopie bij me had, alles wat ze nodig hadden stond daar in. Dat vonden ze iets te simpel. Een van de twee pakte een groot boek waarin de gebeurtenissen van dag tot dag en van uur tot uur stonden omschreven. Toen ik een blik op het omgekeerde boek wierp zag ik dat de dagen hier erg kort waren door een gebrek aan gebeurtenissen. Er bleek geen pen op het politiebureau aanwezig en een van de twee moest op zoek naar een pen, dat lukte niet snel en ging hij de straat op om te proberen een pen te lenen. Hij kwam na een tijdje terug met een felgekleurde fantasie-pen die hij van een schoolkind had geleend en dacht na hoe hij de gebeurtenis moest formuleren. Na veel nadenken lukte dat ook en konden we gaan.

Mijn bezoek aan Luhu zat er op, de volgende ochtend zouden we om 8 uur de boot terug naar Hitu nemen. Ik bedankte de vrouw des huizes voor haar gastvrijheid, de betaling voor het geheel had ik al via Pak X geregeld, die vroeg daar steeds om en betaalde ik steeds wat hij zei ik moest betalen, de bedragen waren aan de forse kant. Die terugreis liep voorspoedig. Op de kade van Hitu was het druk, er stonden bussen naar Ambon te wachten. We gingen eerst koffie drinken, Pak X zou straks wel transport regelen. We zaten in een klein restaurantje, ik had eens goed nagedacht wat ik Pak X voor zijn diensten zou betalen. Ik kwam uit op een bedrag van 200.000 Rp dat ik hem tijdens het koffiedrinken overhandigde. Hij nam het zwijgend in ontvangst. Ik had geen zin meer om te blijven en wilde terug naar Ambon stad. Pak X zei dat hij al transport had geregeld, ik moest even geduld hebben. Dat geduld werd zwaar op de proef gesteld. Ik had om de tijd te doden nog een koffie genomen, toen die op was zei ik tegen Pak X dat ik echt zin had om te gaan. Hij kwam bij me zitten en vroeg of ik niet een paar honderdduizend Rupiah over had voor zijn school, om schriften en pennen te kopen. Ik stond op, pakte mijn koffertje en liep naar buiten. Daar hoorde ik "ojeg? ". "Berapa ke Ambon?", vroeg ik. "30.000 Rp", was het antwoord. "OK-lah", zei ik en stapte achterop, en reden we weg van Hitu.