Londoh

22 maart 2009: Wisata Bahari

Wisata Bahari zou vertaald kunnen worden met zeetoerisme, strand, vissen, duiken, zeilen, roeien, varen. Het is een woord dat veel gebruikt wordt in

de Indonesische toeristische branche. Er zou een grote toekomst in zitten, maar dat soort kreten hoor je in dit land vaak, "potensi luar biasa", de impotensi helaas ook. Ze weten heel goed wat ze in huis hebben : Zon, zand & zee, 81.000 strekkende kilometer strand, 75.000 vierkante kilometer koraal, 950 soorten koraal, 8500 soorten tropische vissen, 555 wiersoorten, 17.500 eilanden. Helaas weet men in Indonesië niet goed wat men met dat Godsgeschenk aan moet, behalve er over praten.

Over de visserij wordt al heel lang gesproken, wat men allemaal met die rijkdom zou kunnen doen, exploiteren en exporteren. Terwijl er in Jakarta gesproken wordt, halen grote buitenlandse vissersschepen, onder de neus van de TNI-AL, de Indonesische marine, de zeeën leeg. Het exploiteren van de rijkdom in zee zou vele mensen werk kunnen opleveren in deze tijden van armoe. Armoede die de laatste 20 jaar gestegen is. In 1987 telde Indonesië 30 miljoen armen, anno 2009 zijn dat er 33 miljoen. De bijdrage van de visserij aan het nationaal product is slechts 3%. De grootste armoe in Indonesië vindt men onder de boeren en de vissers. Dan is er toch wel iets goed mis, want dat land is zo vruchtbaar als maar zijn kan. Vandaag steek je een tak in de grond, en een jaar later pluk je vruchten uit een boom, bij wijze van spreken.

Het grote probleem van de "wisata bahari" is dat er niet geïnvesteerd in deze potentiële goudmijn wordt. De Indonesische regering weet het leuk te brengen om (buitenlandse) investeerders te lokken. "Het is niet nodig om heel grote bedragen in deze sector te stoppen. Alle aantrekkingskracht is in de natuur reeds aanwezig, daar hoeft men niets aan te doen. Je zet een paar "cottages"neer of een plek om te rusten en te eten, de toeristen komen niet voor luxe maar voor de natuur. Ze zijn daarvoor bereid de prijs van een kamer in een 5 ***** sterren hotel te betalen. Bijvoorbeeld Wakatobi, ten zuidoosten van Sulawesi een duikerswalhalla met een ongekende diversiteit aan onderwaterleven, prachtige koraalriffen. Daar zijn bungalowtjes gebouwd met een "atap dari rumbia" en wanden van bambu. Rumbia zijn palmbladeren. Dat is voor de Javaan erg primitief en worden dit soort zaken een beetje lacherig gebracht, eigenlijk schamen ze zich een beetje om dit soort zaken aan de man te brengen, bang dat ze als een primitief, niet-modern volk versleten worden. Malu toh. Het resort telt 11 van die simpele onderkomens, heeft 22 miljard Rp gekost en zit altijd vol. De geïsoleerde ligging van deze kleine archipel en de mooie onderwaterwereld heeft grote aantrekkingskracht op buitenlandse toeristen", aldus een regeringsfunctionaris.


Er zijn momenteel 54 van dit soort resorts in Indonesie, de regering heeft nu 13 nieuwe locaties aangewezen, waarvoor zij hooopt buitenlandse investeerders aan te kunnen trekken. Deze locaties liggen o.a. op Nias, de Metawi eilanden, Ujung Kulon en Anak Krakatau, Batam rempang en Galang en op de Kepulauan Seribu boven Jakarta. Men wil die locaties alle bescherming geven die de natuur aldaar nodig heeft, zoals het in de gaten houden van vissers die met bommen vissen en daarbij onherstelbare vernielingen aan het koraal toebrengen. De overheid weet natuurlijk ook wel dat er voor de kust van Bangka en Billiton op grote schaal tin uit zee gezogen wordt, dat gebeurt met grote speciaal daarvoor ingerichte schepen en vaak nog illegaal ook. Van het koraal en de visstand blijft hierdoor niets meer over. De infrastructuur maakt de genoemde locaties vrij onbereikbaar, die zal aangelegd moeten worden. Een toerist heeft geen zin om dagenlang te reizen in allerlei gevaarlijk vervoer. Ook zijn er nauwelijks havens, een voorwaarde om duikers naar duikplekken te vervoeren, en ook natuurlijk voor alles wat vaart. Je gaat als toerist niet door het water wadend naar een boot of laat je in een wrakke prauw daar naar toe vervoeren.

Volgens een woordvoerder van de belangenvereniging van ondernemers in de wisata bahari sector worden ze door de overheid niet serieus genomen. Volgens hem zijn er geen echte plannen op dit gebied, de benodigde infrastructuur ontbreekt en de coördinatie tussen de verschillende instanties is bedroevend slecht. Dat terwijl wisata bahari voor goede opbrengsten kan zorgen voor lokale overheden en de bevolking. Ook bepaalde tradities zijn goed te verkopen als toeristisch object. Wat betreft de samenwerking tussen de ministeries, ieder jaar wordt er een "Sail Indonesia"georganiseerd waaraan meer dan honderd jachten uit wel 20 verschillende landen aan mee doen. De start is in Darwin, Australië daarna komen de schepen bij Kupang Indonesië binnen en gaan via NTT, Bali en allerlei andere eilandjes naar de finish op Batam. De eigenaars van de jachten zijn bijna allemaal rijke buitenlanders die van het natuurschoon dat Indonesië te bieden heeft willen genieten. Ook voelen zij zich aangetrokken door de verschillende culturen die zij op hun route tegenkomen en de rijke variatie in de soorten eten. In 2008 werden de schepen echter door de douane tegen gehouden omdat deze "smokkelwaar"zouden zijn. Ze mochten alleen Indonesië in met een vergunning voor tijdelijke import en daarvoor moest 50% van de waarde van het schip als garantie dat deze het land weer uit zou gaan betaald worden. Voor sommige jachteigenaren kwam dit op een bedrag van 3 miljard Rp met de belofte dat zij dit zouden terug ontvangen als hun schip het land weer zou verlaten. dan sta je toch voor gek, vooral als je bedenkt dat dit soort regels in geen enkel ander land van toepassing zijn.

Een woordvoerder van de vissers verklaarde dat hun schade van de wisata bahari zouden oplopen. Als er zo een resort komt wordt het hun verboden om nog in dat gebied te vissen. Er worden door de overheid grenzen vastgesteld waar zij niet overheen mogen, omdat zij anders het toerisme verstoren. De regering kan beter zorgen voor betere omstandigheden voor de vissers dan de wisata bahari te promoten. Het laatste heb ik zelf mogen ervaren op Saparua, ik ben eens naar zo een resort gegaan om een kijkje te nemen. Ik werd door een satpam geweigerd, ik zag er zeker te armoedig uit en kwam ook nog eens op een ojeg aan. Van Nel Latumaerissa, de webmaster van de MijnMooiMolukken-site hoorde ik dat de vissers die daar honderden jatren gevist hebben, daar niet meer mogen vissen, doen ze dat wel dan zijn ze hun netten (= hun bedrijf) kwijt. Zij komt uit dat dorp, een arrogante boel dus. Het schijnt een Zwitsers bedrijf te zijn. Hier hun site.




Dit stukje is gebaseerd op een speciale bijlage van het "Kompas" van 20 maart j.l.